Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Gevlekte tandkwartel
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Eend- en hoendervogels Galloanserae
Gevlekte tandkwartel | Odontophorus guttatus
Spotted Wood Quail | Codorniz bolonchaco
De gevlekte tandkwartel is de meest verspreide tandkwartel van het gidsgebied, van het zuiden van Mexico tot het westen van Panama. Hij leeft op de bodem van vochtig bos, in het noorden ook in het laagland, in Costa Rica en Panama vooral in het bergbos. De soort komt buiten het gidsgebied niet voor.
Geluid
Een luid, ritmisch en rollend duet of koor, een snelle herhaling van fluitende frasen, vooral bij dageraad en in de avondschemering. Bij onrust een zacht gekakel.
Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
24–27 cm; een gedrongen tandkwartel met een korte staart en een volle, borstelige kuif, die bij het mannetje in het midden oranje is en bij het vrouwtje donkerbruin. De keel is zwart met fijne witte streepjes. De onderdelen zijn bruin tot roodbruin of olijfbruin, met opvallende witte, zwart omrande druppelvlekken op borst en buik. De bovendelen zijn bruin, fijn zwart gevermiculeerd, met kleine lichte vlekken op de vleugeldekveren. De snavel is zwart, de poten zijn grijs.
Verwarringssoorten
De zwartborsttandkwartel Odontophorus leucolaemus in het bergbos van Costa Rica en Panama is veel donkerder, met een witte keel, een zwarte borst en geen witte vlekken. De zangkwartel Dactylortyx thoracicus in Mexico en noordelijk Midden-Amerika is kleiner, zonder duidelijke kuif en zonder druppelvlekken, met een kaneelkleurige of grijze keel. De gemarmerde tandkwartel Odontophorus gujanensis van het laagland in Costa Rica en Panama is egaal donkerbruin met een oranjerode huid rond het oog.
Leefgebied
De bodem van vochtig groenblijvend bos, nevelwoud en pijn-eikenbos, met dichte ondergroei en veel bladstrooisel. In Mexico, Belize en Guatemala ook in laaglandregenwoud en halfgroenblijvend seizoensbos vanaf bijna zeeniveau; in Costa Rica en Panama vooral van ongeveer 1000 tot 3000 m. Leeft in groepjes van vijf tot tien vogels die samen in het strooisel scharrelen naar zaden, vruchten en ongewervelde dieren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
In Mexico in het zuiden van Veracruz, Oaxaca, Tabasco, Chiapas en het zuiden van het schiereiland Yucatán (Campeche en Quintana Roo), verder in Belize, Guatemala, Honduras, Nicaragua en Costa Rica, en in het westen van Panama in Chiriquí, Bocas del Toro en Veraguas. De soort komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In Costa Rica in Monteverde, in het Savegre-dal bij San Gerardo de Dota en op de hellingen van de Barú in Chiriquí, waar groepjes soms langzaam over bospaden lopen. In Belize en Guatemala in grote laaglandbosgebieden, maar daar vooral gehoord.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Vrij algemeen in grote bosgebieden; buiten beschermde gebieden gevoelig voor jacht en het verdwijnen van bos.
Wetenschappelijke naam
Odontophorus guttatus | (Gould, 1838)
Gould beschreef de soort in 1838 als Ortyx guttata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Odontophorus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. Odontophorus is Grieks, van odous, odontos 'tand' en -phoros 'dragend': 'tanddrager', naar de getande rand van de ondersnavel. guttatus is Latijn voor 'gespikkeld', van gutta 'druppel', naar de witte druppelvlekken op de onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Golf van Honduras.