Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Blauwgele ara

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Blauwgele ara | Ara ararauna

Blue-and-yellow Macaw | Guacamayo azuliamarillo

De blauwgele ara is een grote ara met blauwe bovendelen en goudgele onderdelen, wijdverbreid in Zuid-Amerika. In het gidsgebied leeft hij van nature alleen in het oosten van Panama, vooral in Darién. In het noordwesten van Costa Rica leven uitgezette vogels, en ontsnapte kooivogels duiken ook elders op.

Blauwgele ara (Ara ararauna)
Foto: anthrotect — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, rauw, krassend raa-aah, vooral in de vlucht en ver hoorbaar; zittende vogels maken ook een lager gegrom.

Luister: RoepXC1163760

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

81–86 cm inclusief de lange, puntige staart, die meer dan de helft van de lengte uitmaakt. Bovendelen, vleugels en staart zijn blauw, de onderdelen en de onderkant van vleugels en staart goudgeel; voorhoofd en kruin zijn groen. Het gezicht is kaal en wit, met smalle rijen zwarte veertjes, en de keel is zwart. De snavel is zwart. De seksen zijn gelijk. Vliegt met trage, diepe slagen, meestal in paren of kleine groepen.

Verwarrings­soorten

Met geen andere ara van het gidsgebied te verwarren: de geelvleugelara Ara macao en de groenvleugelara Ara chloropterus zijn rood, de soldatenara Ara militaris en de buffons ara Ara ambiguus groen. Ontsnapte kooivogels kunnen kruisingen met andere ara's zijn.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos, galerijbos langs rivieren en moerasbos met palmen, ook halfopen land met grote, losse bomen; in het gidsgebied meestal onder 500 m. Eet zaden, noten en vruchten, onder meer van palmen. Broedt in een holte in een dode palm of boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Van nature in het oosten van Panama, in Darién en de comarca Emberá, vooral in de stroomgebieden van de Tuira en de Chucunaque; verspreide waarnemingen westwaarts tot in de provincies Panamá en Colón betreffen deels mogelijk ontsnapte vogels. In het noordwesten van Costa Rica (Guanacaste, Alajuela) leven uitgezette vogels; waarnemingen in Mexico en Belize gaan over ontsnapte kooivogels. Buiten het gidsgebied in het noorden en midden van Zuid-Amerika, tot in Bolivia, Paraguay en het zuidoosten van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Darién langs de rivieren rond El Real en Yaviza, waar paren en groepjes 's ochtends en 's avonds luid roepend overvliegen; het blauw en geel is alleen bij goed licht te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In Panama beperkt tot het oosten en daar plaatselijk afgenomen door ontbossing en vangst voor de handel. De vogels in Costa Rica zijn vrijgelaten uit opvang- en fokprogramma's.

Wetenschappelijke naam

Ara ararauna | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Psittacus Ararauna; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ara werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. Ara komt uit het Tupi, waar ará een klanknabootsende naam voor de ara's is. ararauna is de Tupi-naam voor deze ara, waarschijnlijk van ará 'ara' en una 'donker'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pernambuco, Brazilië.