Alle soorten › Duifachtigen › Duiven › Waaliaduif
Waaliaduif | Treron waalia
Bruce's Green Pigeon | Vinago waalia
De enige groene duif van het gidsgebied: een gedrongen, papegaaiachtige vruchteneter die in Zuidwest-Arabië en Dhofar in de kruinen van wilde vijgen leeft. Ondanks de felle kleuren valt hij in het gebladerte nauwelijks op, tot een groepje met klapperende vleugels uit een boom opvliegt.
Geluid
Een vreemd, weinig duifachtig lied van fluitende, slepende tonen, opstijgend en dan weer dalend, gevolgd door knorrende en klikkende geluiden, ongeveer tiuu-tiuu-tiuu… krrr-krrr-kek. Het fluiten klinkt eerder als een roofvogel of spreeuw dan als een duif.
Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
Gedrongen duif met een korte staart. Kop, hals en borst zijn grijs, de mantel en vleugels olijfgroen met een paarsachtige schoudervlek en een smalle gele rand langs de vleugeldekveren. De buik is heldergeel, de onderstaartdekveren kastanjebruin met lichte randen. De snavel is bleek, de poten zijn geel tot oranje. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer en missen de paarse schoudervlek. Klautert als een papegaai door de takken en hangt soms ondersteboven aan vruchten.
Verwarringssoorten
In het gidsgebied is hij nauwelijks te verwarren: geen andere duif is groen en geel. In slecht licht kan een silhouet in een vijgenboom voor de rouwtortel (Streptopelia lugens) of de palmtortel (Spilopelia senegalensis) worden gehouden, maar die zijn slanker, langstaartiger en bruin. De olijfduif (Columba arquatrix) is groter, donker wijnrood en wit gestippeld, met een gele snavel.
Leefgebied
Bomenrijke wadi's en rivierbossen met grote wilde vijgen, acaciasavanne, tuinen en terrassen met fruitbomen, van de kustvlakte van de Tihama tot ongeveer 2000 m in het hoogland. In Dhofar in de door moessonnevel gevoede bossen en de wadi's aan de voet van de bergen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de leefgebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied alleen in het zuiden van het Arabisch Schiereiland. Jemen: wijdverbreid en vrij algemeen in de westelijke heuvels en het hoogland en in de wadi's van de Tihama. Saoedi-Arabië: in het zuidwesten, in Jizan en de lagere delen van Asir, noordwaarts tot ongeveer Al Baha. Oman: in Dhofar, vooral in de bossen en wadi's rond Salalah. Daarbuiten in de Sahel- en savannegordel van Afrika, van Senegal en Gambia tot Ethiopië, Eritrea en Somalië.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek een vruchtdragende wilde vijg in een wadi in de ochtend: dan zitten er vaak groepjes van vijf tot twintig vogels. In Dhofar zijn de wadi's rond Salalah, zoals Ayn Hamran en Wadi Darbat, betrouwbaar. Luister naar het fluitende lied en kijk dan geduldig naar beweging in de kruin.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd en in zijn Arabische leefgebied vrij algemeen. Hij is afhankelijk van grote vijgenbomen en bosjes in de wadi's, die lokaal verdwijnen door kap, landbouw en verlaging van het grondwater.
Wetenschappelijke naam
Treron waalia | (Meyer, 1793)
Meyer beschreef de soort in 1793 als Columba waalia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Treron werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. Treron gaat terug op het Griekse trērōn, 'schuw, bang', bij Homerus een vast bijvoeglijk naamwoord voor duiven. waalia is de Ethiopische naam van deze duif, zoals James Bruce die optekende. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tcherkin bij het Tanameer, Ethiopië.