Alle soorten › Pelikaanachtigen › Reigers › Mangrovereiger

Mangrovereiger | Butorides striata

Striated Heron | Garcita estriada

Een kleine, gedrongen grijze reiger met een donkere kap, die langs de kusten van Arabië en de Rode Zee en langs de Egyptische Nijl leeft. Hij jaagt geduldig vanaf een tak of rots laag boven het water.

Mangrovereiger (Butorides striata)
Foto: Becky Matsubara — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Opgejaagd een scherp, explosief kjek of tjeuw; verder meestal stil.

Luister: VluchtroepXC1176311

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

Klein en gedrongen, met korte poten en een lange, dolkvormige donkere snavel. Volwassen vogels hebben een zwartgroene kap met korte kuif, een grijze hals en grijze onderdelen, een donkergrijs-groenige rug en vleugels met lichte randen aan de dekveren, en een witte streep langs keel en voorhals. Poten geel tot oranje; oog geel. De vogels in het gebied (brevipes) zijn bleek grijs. Jonge vogels zijn bruin, met lichte vlekjes op de vleugeldekveren en sterk gestreepte hals en borst. Zit vaak gebogen met ingetrokken hals en vliegt opgejaagd laag weg met een scherpe roep.

Verwarrings­soorten

Jonge kwak (Nycticorax nycticorax) is groter, met een dikkere snavel en grote witte druppels. Woudaapje (Botaurus minutus) heeft een lichte vleugelvlek en een contrastrijker patroon. De groene reiger (Butorides virescens) uit Amerika, buiten het gebied, heeft een kastanjebruine hals.

Leefgebied

Mangroven, rotsige kusten en koraalriffen bij laagwater, havens, steigers en strekdammen; langs de Nijl rietoevers, kanalen en rotsige eilandjes. Broedt solitair of in losse groepjes in mangroven of dichte struiken bij water.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de leefgebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Verspreiding en trek

In Egypte langs de Nijl van het Nassermeer en Aswan via Luxor en Qena tot Caïro, plaatselijk in de Fayoum en de delta, en langs de hele Rode Zeekust inclusief de Golf van Suez en de kust van de Sinaï. In de Golf van Aqaba bij Eilat en Aqaba een kleine, vrijwel jaarronde populatie; in Israël daarbuiten schaars, met waarnemingen landinwaarts bij de Dode Zee en in het binnenland. Algemeen langs de Rode Zeekust van Saoedi-Arabië en Jemen, rond Socotra, langs de kusten van Oman en in de Emiraten (talrijk in de mangroven bij Abu Dhabi en Khor Kalba), Qatar en Bahrein; schaars in Koeweit. Daarbuiten wijdverbreid in Afrika ten zuiden van de Sahara, op Madagaskar, in Zuid- en Zuidoost-Azië, Australië en Zuid-Amerika.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Eilat zit hij vaak langs de noordkust en bij de vijvers van het vogelpark; bij Aswan zie je hem vanaf een feloeka op de rotseilandjes in de Nijl. In de Emiraten is hij in elke mangrove algemeen, en de kanoroutes door de mangroven van Abu Dhabi geven kansen van dichtbij.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd en in het gebied algemeen. Kap van mangroven en kustbebouwing zijn plaatselijk een bedreiging, maar hij gebruikt ook havens en kunstmatige oevers.

Wetenschappelijke naam

Butorides striata | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Ardea striata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Butorides werd in 1852 ingevoerd door Blyth. Butorides verbindt Butor, het geslacht dat Thomas Forster in 1827 voor de roerdompen invoerde, met het Griekse -oides 'gelijkend op'. striata is Latijn voor 'gestreept', naar de streping van het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.