Alle soorten › Zangvogels › Boszangers › Groene fitis
Groene fitis | Phylloscopus nitidus
Green Warbler | Mosquitero verde
De groene fitis is een heldergroene en gele boszanger uit de Kaukasus, Noordoost-Turkije en Noord-Iran, die in Zuid-India overwintert. Zijn trekroute loopt grotendeels ten oosten van het gidsgebied; in Koeweit, de Emiraten, Oman en Israël is hij een zeldzame doortrekker, vooral in de herfst. Hij wordt vaak als ondersoort van de grauwe fitis (Phylloscopus trochiloides) beschouwd.
Geluid
De roep is een luid, tweelettergrepig tsie-wie of tsjiwie, krachtiger en iets dieper dan bij de grauwe fitis; vaak de eerste aanwijzing. De zang, op de trek zelden te horen, is een snelle, heldere, ratelende strofe.
Opname: Lukas Ehmke — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
10–11,5 cm. Een tengere boszanger met een heldere olijfgroene bovenzijde en een gele waas op keel, borst en vaak ook wenkbrauwstreep en wang. De lange, opvallende wenkbrauwstreep loopt tot boven de oorstreek en buigt achteraan iets omhoog; daaronder een donkere oogstreep. Eén smalle, gelig witte vleugelstreep op de grote dekveren, soms een vage tweede. Snavel vrij fors met een oranjegele ondersnavel; poten grijsbruin. Jonge vogels in de herfst zijn het geelst.
Verwarringssoorten
De grauwe fitis (Phylloscopus trochiloides), in het gebied hooguit een dwaalgast, is grijzer groen boven en witter onder, zonder gele waas. De bladkoning (Phylloscopus inornatus) en Humes bladkoning (Phylloscopus humei) zijn kleiner, met twee vleugelstrepen en lichte tertialranden. De diksnavelboszanger (Phylloscopus magnirostris) is groter, donkerder en grauwer, met een langere, zwaardere snavel. De fitis (Phylloscopus trochilus) en de tjiftjaf (Phylloscopus collybita) hebben geen vleugelstreep.
Leefgebied
Op de trek in parken, tuinen en bosjes met hoge bomen, oases en oeverbos; zoekt rusteloos naar insecten in de kruin. Broedt buiten het gebied in berg- en loofbos met ondergroei.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de leefgebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
Verspreiding en trek
Zeldzame doortrekker in de Emiraten (ruim tien waarnemingen tot 2014, vooral in parken rond Dubai en Abu Dhabi), Oman en Koeweit (onder meer Al Abraq), vooral van eind augustus tot oktober. In Israël enkele herfstwaarnemingen, waaronder een overblijvende vogel in Jeruzalem in oktober 2022; daarnaast losse meldingen in Saoedi-Arabië, Irak en Libanon. Broedt in Noordoost-Turkije, de Kaukasus en Noord-Iran, oostwaarts tot Afghanistan, en overwintert in Zuid-India en Sri Lanka.
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In september en oktober in een stadspark met hoge bomen in Dubai of Abu Dhabi, of in een groene boerderij in Koeweit: luister naar een luid tsie-wie in de kruin en zoek een gelige boszanger met één vleugelstreep.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied te zeldzaam voor een trend.
Wetenschappelijke naam
Phylloscopus nitidus | Blyth, 1843
Blyth beschreef de soort in 1843 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Phylloscopus werd in 1826 ingevoerd door Boie. Phylloscopus is Grieks, van phullon 'blad' en skopos 'speurder', van skopeō 'kijken': de vogel die de bladeren afzoekt. nitidus is Latijn voor 'glanzend, helder', naar het frisse groen en geel van het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Calcutta in India.