Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Kleine kiskadie

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Kleine kiskadie | Philohydor lictor

Lesser Kiskadee | Bienteveo menor

De kleine kiskadie is een verkleinde uitgave van de grote kiskadie, met een opvallend lange, smalle snavel, en is vrijwel altijd aan water gebonden. Hij zit laag op takken boven trage rivieren, kreken en lagunes en vangt insecten boven of vlak bij het wateroppervlak. In het gidsgebied leeft hij alleen in het oosten van Panama.

Kleine kiskadie (Philohydor lictor)
Foto: Dominic Sherony — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een schorre, nasale, aflopende roep, zoiets als dzjieeuw, vaak herhaald, en korter gekwetter.

Luister: ZangXC1072099

Opname: Dante Buzzetti — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

17 cm, met een lange, smalle, zwarte snavel. Kruin zwart met een verborgen gele kruinvlek, een brede witte wenkbrauwstreep en een zwart masker door het oog. Rug olijfbruin, vleugels en staart bruin met smalle, lichte tot roestkleurige randen. Keel wit, rest van de onderdelen helder geel. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grote kiskadie Pitangus sulphuratus is veel groter en zwaarder, met een dikkere snavel en duidelijk roodbruine randen aan vleugels en staart, en leeft ook ver van water. De roodkruintiran Myiozetetes similis en de roestvleugeltiran Myiozetetes cayanensis hebben een korte, stompe snavel.

Leefgebied

Oevers van trage rivieren, kreken, lagunes, moerassen en vijvers met overhangende struiken of bomen, in het laagland. Zit laag boven het water en vangt insecten in korte vluchten, vaak vlak boven het wateroppervlak. Bouwt een komvormig nest op een tak of in een struik boven het water.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen in het oosten van Panama. Buiten het gidsgebied in het noorden van Colombia en verder in een groot deel van tropisch Zuid-Amerika ten oosten van de Andes, tot in het Amazonegebied en het oosten van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het best te zien bij een boottocht of vanaf de oever langs rivieren en lagunes in het oosten van Panama, waar hij laag op takken boven het water zit.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Wijdverbreid in Zuid-Amerika; in het gidsgebied beperkt tot het oosten van Panama en daar plaatselijk.

Wetenschappelijke naam

Philohydor lictor | (Lichtenstein, 1823) (GBIF: Pitangus lictor)

Lichtenstein beschreef de soort in 1823 als L[anius] Lictor; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Philohydor werd in 1984 ingevoerd door Lanyon. Philohydor is Grieks, van philos 'liefhebbend' en hudōr 'water': 'waterminnaar', naar de voorkeur voor oevers. lictor is Latijn voor de lijfwacht van een Romeinse magistraat, die vonnissen voltrok. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Belém, Pará, Brazilië.