Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Driekleurtroepiaal

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Driekleurtroepiaal | Agelaius tricolor

Tricolored Blackbird | Tordo tricolor

De driekleurtroepiaal is een naaste verwant van de epauletspreeuw met een zeer klein verspreidingsgebied, vrijwel geheel in Californië. Hij broedt in dichte kolonies die soms tienduizenden paren tellen. In het gidsgebied komt alleen een kleine populatie in het noordwesten van Baja California voor.

Driekleurtroepiaal (Agelaius tricolor)
Foto: David Menke — Public domain · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een nasaal, gekreun-achtig kaa-oo, minder melodieus dan die van de epauletspreeuw. De roep is een laag tsjuk. In de kolonies klinkt een voortdurend, schor gekwetter.

Luister: ZangXC779908

Opname: Ed Pandolfino — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

18–24 cm. Mannetje glanzend blauwzwart met een dieprode schoudervlek die aan de onderkant een brede witte rand heeft; in rust is de witte rand vaak het meest zichtbaar. Snavel slank, spits en zwart. Vrouwtje kleiner, donker grijsbruin, met vage strepen op borst en buik en een lichtere keel; vaak vrijwel egaal donker op de buik.

Verwarrings­soorten

De epauletspreeuw Agelaius phoeniceus heeft een oranjerodere schoudervlek met een gele of okerkleurige rand en een iets dikkere snavel; het vrouwtje is bruiner, met duidelijkere lichte strepen op de onderzijde en een warmere tint op het gezicht. In de winter mengen beide soorten zich in troepen; daar is elke vogel alleen aan deze kenmerken te onderscheiden.

Leefgebied

Zoetwatermoerassen met lisdodde en biezen, natte weilanden en akkers met graan, waarin de kolonies soms broeden; ook doornstruiken en braamstruwelen bij water. Foerageert in graslanden en op akkers, vaak ver van de kolonie. Eet insecten, vooral sprinkhanen in de broedtijd, en verder zaden en graan.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Vrijwel beperkt tot Californië, met kleine aantallen in Oregon, Washington en Nevada. In het gidsgebied alleen in het noordwesten van Baja California, waar een kleine populatie jaarrond verblijft; de aantallen daar zijn laag en wisselen sterk.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Baja California het best te zoeken bij vochtige plekken met lisdodde in de buurt van akkers; troepen troepialen daar zorgvuldig nagaan op mannetjes met witte randen aan de rode schoudervlek.

Staat van instandhouding

Bedreigd (EN). De wereldpopulatie is in enkele decennia sterk afgenomen door het verdwijnen van moerassen, het oogsten van graanvelden met broedende kolonies en het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Omdat de soort in zeer grote kolonies broedt, kan het verlies van één kolonie een groot deel van de populatie treffen.

Wetenschappelijke naam

Agelaius tricolor | (Audubon, 1837)

Audubon beschreef de soort in 1837 als Icterus tricolor; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Agelaius werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. Agelaius is Grieks, van agelaios 'in kudden levend, gezellig', naar de vogels die in grote groepen foerageren en slapen. tricolor is Latijn voor 'driekleurig', naar het zwart, rood en wit van het mannetje met zijn rode schouders met witte rand. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Santa Barbara, Californië (VS).