Craveri's alk | Synthliboramphus craveri

Geluid

Op zee meestal stil. Bij de kolonie 's nachts een droge, krekelachtige ratel en hoge trillers; partners houden op het water contact met een kort, hoog tsjip.

Herkenning

23–25 cm, klein en slank, met een dunne, spitse zwarte snavel die iets langer is dan bij verwante soorten. Zwart tot zwartbruin van boven, helderwit van onder. Het zwart van de kop loopt tot onder het oog en tot op de kin, zodat het oog in de donkere kap ligt; een dun wit sikkeltje boven en onder het oog. Op de borstzijden dringt een donkere, halve kraag het wit binnen en de flanken zijn donker. De ondervleugel is grauw tot vuilgrijs, met hooguit een lichtere middenbaan. Man en vrouw zijn gelijk en er is nauwelijks seizoensverschil.

Verwarrings­soorten

De scripps' alk Synthliboramphus scrippsi heeft een helderwitte ondervleugel, een iets kortere snavel en zwart dat minder ver onder het oog doorloopt. De xantus' alk Synthliboramphus hypoleucus heeft eveneens een witte ondervleugel en daarbij wit vóór en boven het oog. De cassins alk Ptychoramphus aleuticus is egaal grijs, met een licht oog en een korte, dikke snavel. Het betrouwbaarste kenmerk is de kleur van de ondervleugel, die alleen bij het opvliegen te zien is.

Leefgebied

Broedt op dorre rotseilanden, in spleten, onder rotsblokken en onder lage struiken. Buiten de broedtijd op zee, boven diep water en langs fronten, vaak ver uit de kust. Duikt naar kleine vis en larven van vis en kreeftachtigen.

Verspreiding en trek

Broedt op eilanden in de Golf van Californië, waaronder Isla Rasa, Partida, San Pedro Mártir en eilanden bij Tiburón, en in kleiner aantal op eilanden voor de Pacifische kust van Baja California, zoals de San Benito-eilanden. Na de broedtijd verspreiden de vogels zich over de Golf van Californië en langs de Pacifische kust van Mexico, zuidwaarts tot voor Sinaloa, Nayarit en Jalisco. Buiten het gidsgebied alleen als zwerver of na de broedtijd in de wateren voor Californië, in warme jaren in groter aantal.

• Jaarrond
• Zomergast (ca. apr–sep)
• Wintergast (ca. okt–mrt)
• Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Hoe en wanneer kijken

Boottochten in de Golf van Californië, bijvoorbeeld tussen Bahía de los Ángeles en de Midriff-eilanden, geven in het voorjaar de beste kans; een paartje zwart-witte alkjes dat laag wegvliegt toont dan even de grauwe ondervleugel.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De populatie is klein, beperkt tot een handvol eilanden en gaat achteruit. Ingevoerde ratten en katten op broedeilanden zijn de grootste bedreiging; daarnaast spelen olie, verdrinking in netten en verstoring door kunstlicht van schepen een rol. Op verschillende eilanden zijn ingevoerde roofdieren verwijderd.

Wetenschappelijke naam

Synthliboramphus craveri | (Salvadori, 1866)

Salvadori beschreef de soort in 1866 als Uria Craveri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Synthliboramphus werd in 1837 ingevoerd door Brandt. Synthliboramphus is Grieks, van sunthlibō 'samendrukken' en rhamphos 'snavel', naar de korte, zijdelings samengedrukte snavel. craveri eert de Italiaanse broers Federico (1815–1890) en Ettore Craveri (1816–1884), natuuronderzoekers en verzamelaars in Mexico en Californië. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Isla Raza in de Golf van Californië, Mexico.