Dama mesopotamica | Dama mesopotamica

Van deze soort bestaat geen foto van een levend wild dier met een geschikte Creative Commons-licentie. Heb je er een die aan de regels voldoet? Stuur hem in.

Sporen

Het slot is tweedelig en groter dan dat van het damhert. Zoals bij andere hertachtigen zijn er veegplekken aan jonge bomen en struiken waar de bok de bast van zijn gewei veegt, en vraatsporen aan twijgen met een gerafeld uiteinde. De dieren mijden wegen, zelfs bij weinig verkeer.

Herkenning

Een groot damhert met een schouderhoogte van 80 tot 110 cm en een gewicht van 70 tot 140 kg, duidelijk zwaarder dan het damhert (Dama dama). Kop-romplengte en staartlengte zijn niet in een betrouwbare bron gevonden. De vacht is roodbruin met witte vlekken. Alleen de bok draagt een geschoept gewei, waarvan de schoep smaller is dan bij het damhert. De staart is donkerder gekleurd dan bij het damhert, en de bovenkant van het neusbeen is breder.

Gelijkende soorten

Het damhert (Dama dama) is kleiner, heeft een breder geschoept gewei bij de bok en een lichtere staart; in het wild komen de twee soorten niet samen voor, en in Israël leeft alleen Dama mesopotamica vrij. De berggazelle leeft in hetzelfde heuvelland in Galilea, maar is veel kleiner, ongevlekt en draagt bij beide seksen hoorns.

Leefgebied

Bos en open bos van tamarisk, eik en pistache, in Iran vooral de oeverbossen langs de rivieren Dez en Karkheh; in Israël eikenbos en mediterraan struweel in de heuvels van Galilea en de Karmel. Gras vormt ongeveer 60 procent van het voedsel; daarom zijn open plekken en graslanden in het bos van belang.

Verspreiding

Oorspronkelijk een groot gebied van Mesopotamië en West-Iran tot de Levant en mogelijk Anatolië; ongeveer 10 procent van het vroegere areaal is nog over. In Iran leefden in 2013 371 dieren op 14 plaatsen, onder meer in Dasht-e Naz, langs de Karkheh en de Dez en op het eiland Ashk in het Urmiameer. In Israël worden sinds 1996 dieren uitgezet, eerst in het dal van de Nahal Kziv in West-Galilea en later op de Karmel, bij de berg Sasa en in de heuvels van Judea; in 2015 leefden er ongeveer 300 vrij en ongeveer 270 in gevangenschap.

• Inheems
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Levenswijze

Dama mesopotamica is vooral in de schemering actief. Het voedsel bestaat voor ongeveer 60 procent uit gras, aangevuld met bladeren en noten. Na uitzetting blijven oudere hinden dicht bij de plaats van vrijlating, gemiddeld 0,9 km, terwijl jonge hinden gemiddeld 2,3 km wegtrekken. De dracht duurt ongeveer 230 dagen. Hinden planten zich voort tot een leeftijd van ongeveer 15 jaar; de maximale leeftijd is ongeveer 20 jaar.

Waar en wanneer kijken

In Israël is de soort te zien in het fokreservaat Hai-Bar Karmel en in het wild in West-Galilea, rond de Nahal Kziv, vroeg in de ochtend en in de avond aan de randen van open plekken in het eikenbos. De dieren zijn schuw en houden afstand van wegen; een verrekijker is nodig.

Staat van instandhouding

Bedreigd (EN, 2015). De soort was vooral door de jacht vrijwel uitgeroeid. Het herstel berust op fokprogramma's in Iran, Israël en Europese dierentuinen. Bedreigingen zijn verlies van leefgebied, aanrijdingen met auto's en treinen en concurrentie met vee. In Israël doden wolven sinds eind jaren 2010 een toenemend aantal dieren.

Wetenschappelijke naam

Dama mesopotamica | (Brooke, 1875) (GBIF: Dama dama)

Brooke beschreef de soort in 1875 als Cervus (Dama) mesopotamicus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Dama is een Latijnse diernaam, ook geschreven damma, die op een hert of een antilope sloeg; welk dier de Romeinen bedoelden en waar het woord vandaan komt staat niet vast. mesopotamica betekent 'van Mesopotamië', het Griekse Mesopotamia 'land tussen de rivieren', van mesos 'midden' en potamos 'rivier', naar Eufraat en Tigris. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Iran.