Alle soorten › Glansvogelachtigen › Glansvogels › Zwartrugglansvogel

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves › Neushoornvogels, ijsvogels en spechten Picocoraciae › IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes

Zwartrugglansvogel | Brachygalba salmoni

Dusky-backed Jacamar | Jacamará dorsioscuro

De zwartrugglansvogel is een kleine, donkere glansvogel die binnen het gidsgebied alleen in het oosten van Panama voorkomt. Hij zit rechtop op een open tak aan een bosrand of boven een beek en vliegt vandaar uit om insecten in de lucht te vangen. Met de lange, dunne zwarte snavel en de roodbruine buik is hij te herkennen als glansvogel, maar hij mist de groene glans en de rosse staart van de roodstaartglansvogel.

Zwartrugglansvogel (Brachygalba salmoni)
Foto: gailhampshire from Cradley, Malvern, U.K — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, dunne piet-roepjes, vaak in een reeks die versnelt tot een schelle triller. Paartjes roepen geregeld samen.

Luister: ZangXC504847

Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

18 cm. Bovendelen, kop en borst zwartachtig met een zwakke groenige of blauwige glans; buik en onderstaartdekveren roodbruin. De keel is wit bij het mannetje en okergeel bij het vrouwtje. De snavel is lang, recht, dun en zwart, de staart vrij kort en donker. Gaat in paartjes of kleine familiegroepjes.

Verwarrings­soorten

De roodstaartglansvogel Galbula ruficauda is groter en groen geglansd van boven en op de borst, met een langere staart met rosse buitenste pennen. De grote glansvogel Jacamerops aureus is veel groter, met een dikke, licht gebogen snavel en goudgroene bovendelen.

Leefgebied

Randen van vochtig laaglandbos, open plekken met losse bomen, oevers van beken en rivieren en hoog secundair bos, in het gidsgebied vooral beneden 500 m. Jaagt vanaf een vaste uitkijkpost op vliegende insecten zoals vlinders, wespen en libellen. Graaft zijn nest in een steile oeverwand of aarden bank.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Binnen het gidsgebied alleen in het oosten van Panama, vooral in Darién en de comarca Emberá, met enkele waarnemingen westelijker in de provincie Panamá. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Colombia.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het meest gezien in het laagland van Darién, langs beken en bosranden rond Yaviza en El Real. Let op een kleine, donkere vogel met een lange snavel die rechtop op een kale tak boven het water zit.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Het wereldwijde verspreidingsgebied is klein, maar de soort verdraagt open plekken en bosranden.

Wetenschappelijke naam

Brachygalba salmoni | Sclater & Salvin, 1879

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1879 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Brachygalba werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. Brachygalba is Grieks brakhus 'kort' met galba, verkort van het geslacht Galbula: 'korte glansvogel', naar het kleinere formaat en de kortere staart. salmoni eert de Britse ingenieur en verzamelaar Thomas Knight Salmon (1841–1878), die in Colombia werkte. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Nechí, Antioquia, Colombia.