Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Zwartkapfeetiran
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Zwartkapfeetiran | Empidonax atriceps
Black-capped Flycatcher | Mosquero cabecinegro
De zwartkapfeetiran is een kleine Empidonax-tiran van de hoogste bergen van Costa Rica en het westen van Panama. Zijn zwartachtige kruin en witte oogring onderscheiden hem van de andere feetirans van het gidsgebied. Hij zit vaak laag en goed zichtbaar aan bosranden en in open plekken.
Geluid
Een korte, zachte, hoge roep, en in het broedseizoen een korte, piepende zang.
Opname: Allen T. Chartier — CC BY-NC-SA 3.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
12 cm. Kruin zwartachtig, de rest van de kop donker grijsbruin, met een witte oogring die achter het oog breder is. Rug donker olijfbruin. Keel grijswit, borst grijsbruin tot olijfgrijs, buik lichtgeel. Vleugels donker met twee lichte, bruinachtige vleugelstrepen. Snavel kort, de ondersnavel lichter. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De gele feetiran Empidonax flavescens leeft lager in de bergen, is olijfgroen met een gele onderzijde en heeft een olijfkleurige kop zonder donkere kruin, met een oogring die achter het oog in een punt uitloopt. De noordelijke kuiftiran Mitrephanes phaeocercus heeft een spitse kuif en een kaneelkleurige borst.
Leefgebied
Randen en open plekken van bergregenwoud en eikenbos, ook struikgewas, weiland met bomen en de begroeiing rond de boomgrens, vooral boven ongeveer 2000 m. Vangt insecten vanaf een lage, open zitplaats zoals een struik, tak of paal.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Alleen in het gidsgebied: de bergen van Costa Rica (Cordillera de Talamanca en de hoogste delen van de Cordillera Central) en het westen van Panama (Chiriquí).
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Komt geregeld voor in de hogere delen van de Cordillera de Talamanca, zoals rond de Cerro de la Muerte en in de vallei van San Gerardo de Dota, vaak zittend op een paal of tak aan een bosrand.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Algemeen binnen zijn kleine verspreidingsgebied, waarvan een groot deel in beschermde gebieden ligt.
Wetenschappelijke naam
Empidonax atriceps | Salvin, 1870
Salvin beschreef de soort in 1870 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Empidonax werd in 1855 ingevoerd door Cabanis. Empidonax is Grieks, van empis 'mug' en anax 'heerser': 'muggenkoning', naar de insectenjacht. atriceps is Latijn, van ater 'zwart' en -ceps 'koppig', naar de zwarte kap. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Volcán Barú (Chiriquí), Panama.