Alle soorten › Zangvogels › Kraaiachtigen › Zwartborstgaai

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Zwartborstgaai | Cyanocorax affinis

Black-chested Jay | Chara pechinegra

De zwartborstgaai is een grote, luidruchtige Cyanocorax-gaai met een zwarte kop en borst, een witte buik en een blauwpaarse rug. Hij leeft in groepjes aan bosranden en in halfopen terrein. In het gidsgebied komt hij alleen in Panama en het uiterste zuidoosten van Costa Rica voor.

Zwartborstgaai (Cyanocorax affinis)
Foto: Russell Parsons — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Zeer gevarieerd. Bekend zijn een luid, helder tsjoo-tsjoo of kjoeng, schorre roepen en ratels, en zachte, koerende en tjilpende geluiden binnen de groep.

Luister: ZangXC595000

Opname: Kent Livezey — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

33–37 cm, inclusief de vrij lange staart. Kop, keel en borst zwart, met een helderblauwe vlek boven en een kleinere onder het oog. Buik en onderstaartdekveren wit, scherp afgezet tegen de zwarte borst. Rug, vleugels en staart donker violetblauw; staart met een brede witte eindband. Iris geel. Snavel en poten zwart.

Verwarrings­soorten

De bruine gaai Cyanocorax morio (Caribische kant, in Panama alleen in het uiterste westen) is groter, bruin zonder blauw en heeft een donker oog. Andere gaaien met een zwarte borst en witte buik komen in het leefgebied van de zwartborstgaai niet voor.

Leefgebied

Randen van vochtig bos, secundair bos, struikgewas, plantages en halfopen terrein met bomen, vooral in het laagland en de voetheuvels. Leeft in familiegroepen die door de middelste en hogere lagen trekken. Eet insecten, andere ongewervelden, kleine gewervelden, vruchten en zaden.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied in het uiterste zuidoosten van Costa Rica, nabij de grens met Panama, en in een groot deel van Panama. Buiten het gidsgebied in het noorden van Colombia en het noordwesten van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Panama op veel plaatsen aan bosranden en in halfopen terrein te zien, onder meer in het gebied rond het Panamakanaal. De groepjes vallen eerst op door hun luide roepen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Vrij algemeen in Panama; profiteert deels van open terrein met bomen en bosranden.

Wetenschappelijke naam

Cyanocorax affinis | Pelzeln, 1856

Pelzeln beschreef de soort in 1856 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cyanocorax werd in 1826 ingevoerd door Boie. Cyanocorax is Grieks, van kuanos 'donkerblauw' en korax 'raaf': een 'blauwe raaf', naar de blauwe kleuren van veel soorten. affinis is Latijn voor 'verwant', naar de gelijkenis met verwante gaaien. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit 'Bogotá', Colombia (handelshuid).