Alle soorten › Zangvogels › Kraaiachtigen › Bonte gaai
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Bonte gaai | Cyanocorax dickeyi
Tufted Jay | Chara pinta
De bonte gaai is een grote, opvallend getekende gaai met een hoge, stijve zwarte kuif, een witte buik en een witte staarttop. Hij leeft alleen in een klein deel van de Sierra Madre Occidental in het westen van Mexico. In het gidsgebied is hij beperkt tot het grensgebied van Sinaloa, Durango en Nayarit.
Geluid
Luidruchtig. Harde, schorre roepen en ratelende geluiden, vaak door meerdere vogels van de groep tegelijk.
Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
35–39 cm, met een lange staart. Op het voorhoofd een hoge, stijve, naar voren gebogen zwarte kuif. Gezicht, keel en borst zwart, met witte vlekjes boven en onder het oog. Rug en vleugels donker paarsblauw; buik en onderstaartdekveren wit. Staart blauw met een brede witte top. Iris geel. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Geen andere gaai in het gidsgebied heeft deze combinatie van een hoge kuif, een witte buik en een witte staarttop. De stellers gaai Cyanocitta stelleri, die in dezelfde bergen voorkomt, heeft een spitse kuif en is geheel donkerblauw en zwart. De purperruggaai Cyanocorax beecheii leeft lager, in droog laaglandbos, en heeft een zwarte buik en geen kuif.
Leefgebied
Vochtig pijn-eikenbos en loofbos in diepe, beschaduwde ravijnen in de bergen. Leeft in groepen en broedt coöperatief. Eet insecten, kleine gewervelden en vruchten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Westhelling van de Sierra Madre Occidental, in het oosten van Sinaloa, het westen van Durango en het noorden van Nayarit. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het bekendste waarneemgebied is de Barranca Rancho Liebre bij El Palmito, aan de weg tussen Mazatlán en Durango. Groepen trekken door de kloof en zijn vaak eerst te horen.
Staat van instandhouding
Gevoelig. Het verspreidingsgebied is klein en de soort is afhankelijk van vochtig bergbos in ravijnen, dat door houtkap en andere aantasting achteruitgaat.
Wetenschappelijke naam
Cyanocorax dickeyi | Moore, 1935
Moore beschreef de soort in 1935 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cyanocorax werd in 1826 ingevoerd door Boie. Cyanocorax is Grieks, van kuanos 'donkerblauw' en korax 'raaf': een 'blauwe raaf', naar de blauwe kleuren van veel soorten. dickeyi is naar de Amerikaanse ornitholoog en verzamelaar Donald Ryder Dickey (1887–1932). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rancho Batel bij Santa Lucía, Sinaloa, Mexico.