Alle soorten › Zangvogels › Muggenvangers › Witteugelmuggenvanger

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Witteugelmuggenvanger | Polioptila albiloris

White-lored Gnatcatcher | Perlita pispirria

De witteugelmuggenvanger is een blauwgrijze muggenvanger van droog bos en struikgewas aan de Pacifische kant van Mexico en Midden-Amerika. Het mannetje heeft in de broedtijd een zwarte kap tot onder het oog; buiten de broedtijd valt de witte teugel op. De soort komt alleen in het gidsgebied voor.

Witteugelmuggenvanger (Polioptila albiloris)
Foto: Katja Schulz from Washington, D. C., USA — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Nasale, miauwende roepjes en een korte, kwetterende reeks tjirpende tonen.

Luister: RoepXC394577

Opname: Max Noack — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

10–11 cm, met een lange staart. Bovendelen blauwgrijs, onderdelen wit. Het mannetje heeft in de broedtijd een glanzend zwarte kap die het oog omsluit, zonder witte wenkbrauwstreep. Buiten de broedtijd en bij het vrouwtje is de kruin grijs, met een witte teugel en een smalle zwarte streep boven het oog. Staart lang, zwart met wit langs de buitenste veren. Snavel kort en dun.

Verwarrings­soorten

De witbrauwmuggenvanger Polioptila bilineata heeft bij het mannetje een zwarte kruin met daaronder een witte wenkbrauwstreep en leeft meer in vochtig bos. De blauwgrijze muggenvanger Polioptila caerulea, die in de winter in het noorden van het verspreidingsgebied voorkomt, heeft een volledige witte oogring en geen zwarte kap. De zwartkapmuggenvanger Polioptila nigriceps leeft verder noordelijk.

Leefgebied

Droog loofbos, doornstruweel, droog struikgewas en oeverbos in het laagland, ook in de droge binnendalen. Zoekt tussen de bladeren naar kleine insecten en spinnen, vaak in paren en in gemengde groepen.

Verspreiding en trek

Pacifische kant van het zuidwesten van Mexico door Chiapas, Guatemala, El Salvador, Honduras en Nicaragua tot het noordwesten van Costa Rica; daarnaast in droge binnendalen van Guatemala en Honduras. Komt buiten het gidsgebied niet voor. De vogels van het noorden van het schiereiland Yucatán worden nu als aparte soort, de yucatánmuggenvanger, behandeld.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Algemeen in het droge bos van Guanacaste in Costa Rica en langs de Pacifische kust van Nicaragua en El Salvador; let op de nasale roepjes in de struiken.

Staat van instandhouding

Niet apart door de IUCN beoordeeld na de afsplitsing van de yucatánmuggenvanger; als onderdeel van de vroegere, ruimer opgevatte soort niet bedreigd. Vrij algemeen in droog bos en struikgewas, maar droog bos is aan de Pacifische kant op veel plaatsen sterk teruggedrongen.

Wetenschappelijke naam

Polioptila albiloris | Sclater & Salvin, 1860

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1860 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Polioptila werd in 1855 ingevoerd door Sclater. Polioptila is Grieks, van polios 'grijs' en ptilon 'veer': 'grijsgeveerd'. albiloris is Latijn, van albus 'wit' en lorum 'teugel', naar de witte teugel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit het Motaguadal, Zacapa, Guatemala.