Alle soorten › Uilen › Echte uilen › Tamaulipasdwerguil
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Havikachtigen en uilen Hieraves
Tamaulipasdwerguil | Glaucidium sanchezi
Tamaulipas Pygmy Owl | Tecolote tamaulipeco
De tamaulipasdwerguil is een kleine dwerguil die alleen in het noordoosten van Mexico voorkomt, in de vochtige bossen van de Sierra Madre Oriental. Hij werd lang tot de kleinste dwerguil Glaucidium minutissimum gerekend en wordt nu als aparte soort beschouwd. Hij is ook overdag actief en wordt meestal opgemerkt aan zijn zang of aan kleine vogels die hem luid alarmerend omringen.
Geluid
De zang is een korte reeks van meestal twee of drie holle, fluitende toeten, toe-toe of toe-toe-toe, die na een pauze wordt herhaald; soms is de reeks langer. Zingt ook overdag, vooral in de ochtend en de schemering, en het meest in het voorjaar.
Opname: David Ruíz Domínguez — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, gedrongen, met een ronde kop zonder oorpluimen, gele ogen, korte witte wenkbrauwen en een vrij lange staart. De kruin en het achterhoofd zijn bruin met kleine lichte stippen; op het achterhoofd zitten twee zwarte vlekken met een lichte rand, die als valse ogen werken. De bovendelen zijn warm olijfbruin, de staart is donker met enkele smalle, onderbroken witachtige banden. De onderdelen zijn wit met roestbruine lengtestrepen op de flanken en een roestbruine borstzijde. Vrouwtjes zijn vaak warmer roodbruin dan mannetjes.
Verwarringssoorten
De Braziliaanse dwerguil Glaucidium brasilianum leeft lager, in drogere en opener landschappen, heeft fijne lichte strepen in plaats van stippen op de kruin, meer staartbanden en een lange, snelle reeks van tientallen toeten. De bergdwerguil Glaucidium gnoma is iets groter, grijzer bruin en leeft vooral hoger, in pijn-eikenbos; zijn toeten staan vaak in paren. De colimadwerguil Glaucidium palmarum lijkt sterk op de tamaulipasdwerguil, maar leeft alleen aan de Pacifische kant van Mexico; beide soorten komen niet samen voor.
Leefgebied
Vochtig bergbos en nevelwoud met veel epifyten, eikenbos en pijn-eikenbos op hellingen, vooral tussen ongeveer 900 en 2100 meter, plaatselijk ook lager in vochtig heuvelbos. Jaagt vanaf een zitpost in de middelste en hogere lagen van het bos op grote insecten, hagedissen en kleine vogels. Broedt in boomholten, vaak in oude spechtenholen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Endemisch in het noordoosten van Mexico: in de Sierra Madre Oriental van het zuidwesten van Tamaulipas zuidwaarts door het oosten van San Luis Potosí, Querétaro en Hidalgo tot in het noorden van Puebla. Standvogel; mogelijk trekken sommige vogels buiten het broedseizoen iets lager de hellingen af. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het meest gezocht in het biosfeerreservaat El Cielo in Tamaulipas, rond Gómez Farías en hogerop in het nevelwoud, waar de zang in het voorjaar ook overdag te horen is. Een groepje alarmerende zangvogels en kolibries rond één plek in een boom wijst vaak op een dwerguil.
Staat van instandhouding
Gevoelig. Het verspreidingsgebied is klein en het vochtige bergbos in de Sierra Madre Oriental wordt gekapt en omgezet in weiland, maïsveld en koffieaanplant.
Wetenschappelijke naam
Glaucidium sanchezi | Lowery & Newman, 1949
Lowery & Newman beschreef de soort in 1949 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Glaucidium werd in 1826 ingevoerd door Boie. Glaucidium is het Griekse glaukidion 'uiltje', een verkleinwoord van glaux 'uil'. sanchezi eert de Mexicaanse natuurliefhebber Carlos Sánchez Mejorada jr. (fl. 1948), die het onderzoek van de beschrijvers steunde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Luis Potosí, Mexico (niet nader getoetst).