Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Roodkraaggors
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Roodkraaggors | Zonotrichia capensis
Rufous-collared Sparrow | Chingolo común
De roodkraaggors is een kleine gors met een grijze, zwart gestreepte kop, een roestrode kraag en een korte kuif. Van Mexico tot Vuurland is hij een van de meest verspreide vogels van open terrein in de bergen, en hij leeft graag in de buurt van mensen. In het gidsgebied komt hij voor in de hooglanden van Chiapas tot Panama.
Geluid
De zang is een korte, heldere frase van meestal twee of drie slepende fluittonen, gevolgd door een korte triller; de precieze vorm verschilt per streek. Zingt veel, ook midden op de dag, vaak vanaf daken, hekken en palen. Roep een scherp tsjip.
Opname: Guillermo Menéndez (gmmv80) — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
13–15 cm. Kop grijs met zwarte kruinstrepen en een zwarte oogstreep; de kruinveren worden vaak tot een korte kuif opgezet. Roestrode kraag in de nek en op de halszijden, met aan weerszijden van de bovenborst een kleine zwarte vlek. Keel wit, onderdelen grijswit. Rug bruin met zwarte strepen, twee smalle witte vleugelstrepen. Jonge vogels missen de kraag, zijn bruiner en sterk gestreept op kop en borst.
Verwarringssoorten
Jonge vogels kunnen lijken op Lincolns gors Melospiza lincolnii, die in de winter in hetzelfde gebied voorkomt, maar die heeft een okerkleurige borstband met fijne zwarte strepen en een grijze wenkbrauwstreep. De witkruingors Zonotrichia leucophrys, een wintergast in het noorden en midden van Mexico, heeft een zwart-wit gestreepte kop zonder roestrode kraag en komt nauwelijks samen met de roodkraaggors voor.
Leefgebied
Open en halfopen terrein in de bergen: weilanden, akkers, struikgewas, koffieplantages, tuinen, parken en dorpen, ongeveer van 600 tot boven 3000 m. Zoekt op de grond naar zaden en insecten, vaak op paden, erven en gazons.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Hooglanden van Chiapas, Guatemala, El Salvador en Honduras, plaatselijk in Nicaragua, en in Costa Rica en het westen van Panama; in het Centrale Dal van Costa Rica ook in de steden algemeen. Buiten het gidsgebied in een groot deel van Zuid-Amerika, van Colombia en Venezuela tot Vuurland, en op Hispaniola.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In het Centrale Dal van Costa Rica, onder meer in San José, een van de meest algemene vogels in tuinen en parken; komt ook geregeld voor in de stadjes in de hooglanden van Chiapas en Guatemala.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd (LC). Zeer algemeen en profiteert van ontbossing en de uitbreiding van open, door mensen gebruikt terrein.
Wetenschappelijke naam
Zonotrichia capensis | (Müller, 1776)
Müller beschreef de soort in 1776 als Fringilla capensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Zonotrichia werd in 1832 ingevoerd door Swainson. Zonotrichia is Grieks, van zōnē 'band' en thrix 'haar'. capensis verwijst naar Kaap de Goede Hoop, een vergissing: de beschreven vogel kwam in werkelijkheid uit Cayenne in Frans-Guyana. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana (oorspronkelijk abusievelijk 'Kaap de Goede Hoop').