Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Panamese tiran
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Panamese tiran | Myiarchus panamensis
Panama Flycatcher | Copetón panameño
De panamese tiran is een vrij grote, bleke Myiarchus-tiran van open bos, mangrove en halfopen terrein, met weinig roodbruin in vleugels en staart. In het gidsgebied is hij vrijwel beperkt tot Panama, waar hij de plaats inneemt van de verwante cayennetiran.
Geluid
Een heldere, fluitende reeks tonen en een kort, scherp wiet, vaak in de ochtend herhaald.
Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
18–20 cm. Bovendelen grijsachtig olijfbruin, kruin iets donkerder en bruiner. Vleugels donker met lichte randen aan dekveren en tertials; roodbruin in vleugels en staart ontbreekt grotendeels of is beperkt tot smalle randen. Keel en borst lichtgrijs, buik lichtgeel. Snavel vrij zwaar en zwart. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De grote kuiftiran Myiarchus crinitus (wintergast) heeft een donkerder grijze keel en borst, een feller gele buik, een lichte basis van de ondersnavel en veel roodbruin in de staart. De donkerkaptiran Myiarchus tuberculifer is kleiner, met een donkere kap. De cayennetiran Myiarchus tyrannulus, die in het gidsgebied vooral noordelijker leeft, heeft duidelijk meer roodbruin in vleugels en staart.
Leefgebied
Mangrove, droog en halfvochtig bos, bosranden, galerijbos, open terrein en weiland met verspreide bomen; ook in tuinen en parken. Vangt insecten vanaf een zitplaats en eet ook kleine vruchten. Broedt in een boomholte.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
In Panama aan beide kanten van het land, vooral in het Pacifische laagland en op eilanden voor de kust; er zijn enkele waarnemingen in het aangrenzende zuiden van Costa Rica. Buiten het gidsgebied in het noorden van Colombia en het noordwesten van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In mangrove en open, droog terrein langs de Pacifische kust van Panama is dit vaak de algemeenste Myiarchus. Het ontbreken van duidelijk roodbruin in vleugels en staart helpt bij de herkenning.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Algemeen binnen zijn verspreidingsgebied en goed bestand tegen halfopen, door mensen veranderd terrein.
Wetenschappelijke naam
Myiarchus panamensis | Lawrence, 1861
Lawrence beschreef de soort in 1861 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Myiarchus werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. Myiarchus is Grieks, van muia 'vlieg' en arkhos 'heerser': 'vliegenvorst'. panamensis verwijst naar Panama, waar het type werd verzameld. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit landengte van Panama.