Alle soorten › Stormvogelachtigen › Noordelijke stormvogeltjes › Humboldtstormvogeltje
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Keerkringvogels en watervogels Phaethoquornithes › Water- en moerasvogels Aequornithes
Humboldtstormvogeltje | Hydrobates markhami
Markham's Storm Petrel | Paíño de Markham
Het humboldtstormvogeltje is een groot, donkerbruin stormvogeltje met een lange, gevorkte staart, dat broedt in de woestijnen van Peru en het noorden van Chili. Zijn kolonies liggen niet op eilanden maar in holten in zoutkorsten, tot tientallen kilometers landinwaarts, en werden pas in de laatste decennia ontdekt. In het gidsgebied is het een schaarse, niet-broedende gast op open zee ver voor de Pacifische kust van het zuiden van Midden-Amerika.
Geluid
Op zee stil. Aan de broedplaatsen in de woestijn klinken 's nachts snorrende en ratelende geluiden uit de holten. Uit het gidsgebied is geen geluid bekend.
Opname: Cristian Pinto — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
21–23 cm. Een groot, slank stormvogeltje met lange, smalle vleugels en een lange, diep gevorkte staart. Het verenkleed is geheel donker roetbruin, iets bruiner en minder zwart dan bij het zwart stormvogeltje, zonder lichte stuit. Over de bovenvleugel loopt een duidelijke, lichtbruine band die bijna tot de voorrand van de vleugel reikt. Mannetje, vrouwtje en jonge vogels zijn gelijk. De vlucht is licht en zwevend, met vrij trage slagen en lange glijstukken.
Verwarringssoorten
Het zwart stormvogeltje Hydrobates melania is ongeveer even groot, maar zwarter, met een minder duidelijke vleugelband, en vliegt met zwaardere, diepere slagen waarbij de vleugels hoog worden geheven; de twee zijn op zee alleen bij goed zicht te onderscheiden en veel waarnemingen blijven onbepaald. Donkerstuitige vaal stormvogeltjes Hydrobates leucorhous zijn kleiner, met kortere vleugels, en vliegen springerig en onregelmatig. Het dwergstormvogeltje Hydrobates microsoma is veel kleiner en heeft een korte, wigvormige staart.
Leefgebied
Open oceaanwater ver buiten het continentaal plat, vooral in en rond de koude Humboldtstroom en de warmere wateren ten noorden daarvan. Zoekt al vliegend kleine vissen, inktvisjes en kreeftachtigen van het wateroppervlak. Broedt in natuurlijke holten en spleten in zoutkorsten in de kale kustwoestijn, buiten het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Broedt in de woestijn bij het schiereiland Paracas in het zuiden van Peru en in de Atacamawoestijn in het noorden van Chili. Buiten het broedseizoen over de oostelijke Grote Oceaan, van Chili noordwaarts langs Peru en Ecuador tot rond de Galápagoseilanden en voor Midden-Amerika. In het gidsgebied vooral ver uit de kust van Panama en Costa Rica; waarnemingen noordelijker, tot voor het zuiden van Mexico, zijn zeldzaam. Omdat er op deze afstand van de kust weinig wordt waargenomen en de soort nauwelijks van het zwart stormvogeltje te onderscheiden is, is de verspreiding in het gidsgebied slecht bekend.
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Alleen te zien op boottochten over diep water ver voor de Pacifische kust van Panama of Costa Rica. Let bij elk groot, donker stormvogeltje op de bruine tint, de duidelijke vleugelband en de lichte, zwevende vlucht.
Staat van instandhouding
Gevoelig. De broedgebieden in de woestijn worden aangetast door mijnbouw, wegen, leidingen en uitbreiding van steden. Kunstlicht trekt uitvliegende jongen aan, die in steden en op wegen in het noorden van Chili neerkomen en omkomen. De omvang van de wereldpopulatie is pas sinds kort ruwweg bekend.
Wetenschappelijke naam
Hydrobates markhami | (Salvin, 1883) (GBIF: Oceanodroma markhami)
Salvin beschreef de soort in 1883 als Cymochorea markhami; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hydrobates werd in 1822 ingevoerd door Boie. Hydrobates is Grieks, van hudro- 'water' en batēs 'loper': 'waterloper'. markhami eert de Britse marineofficier en poolreiziger Sir Albert Hastings Markham (1841–1918). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit op zee voor de kust van Peru (19°40′Z, 75°W).