Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Grijskeelbospatrijs
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Eend- en hoendervogels Galloanserae
Grijskeelbospatrijs | Dendrortyx barbatus
Bearded Wood Partridge | Codorniz coluda veracruzana
De grijskeelbospatrijs is de zeldzaamste van de drie bospatrijzen en leeft alleen in de nevelwouden en vochtige bergbossen van de Sierra Madre Oriental in het oosten van Mexico. Het is een schuwe grondvogel die vooral aan de luide duetten in de schemering wordt opgemerkt. Lange tijd was er weinig over bekend.
Geluid
Een reeks luide, rollende fluittonen, snel herhaald en vaak als duet gezongen; het vrouwtje zingt zachter dan het mannetje. Vooral in de vroege ochtend en de avondschemering; groepjes houden ook met zang onderling contact.
Opname: James Bradley — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
33–36 cm; een grote, langstaartige kwartel met een kleine kuif. Wangen, hals en bovenborst zijn blauwgrijs, met rode kale huid rond het oog. De kruin is okerkleurig, de achterhals en borst zijn kaneelkleurig met roodbruine strepen. Rug en vleugels zijn een mengeling van oker, bruin en grijs, fijn getekend. Mannetje en vrouwtje zijn vrijwel gelijk. Jonge vogels hebben een doffere borst en bruin gebandeerde flanken.
Verwarringssoorten
De Mexicaanse bospatrijs Dendrortyx macroura leeft in andere bergketens en heeft een zwarte kop met witte strepen en een blauwgrijze borst. De zangkwartel Dactylortyx thoracicus komt in hetzelfde bos voor, maar is veel kleiner en kortstaartiger, zonder grijze keel. Tinamoes zoals de grijsborsttinamoe Crypturellus boucardi hebben een vrijwel onzichtbare staart en geen kuif.
Leefgebied
Het binnenste en de randen van vochtig groenblijvend bergbos en nevelwoud en van pijn-eikenbos, zowel oud als secundair bos; ook tuinen, schaduwkoffie en soms akkers grenzend aan bos. Komt vaak voor in smalle stroken bos langs beken. Leeft in paartjes en kleine groepjes op de bosbodem.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Alleen in Mexico, in de Sierra Madre Oriental, in een versnipperd gebied van het zuidoosten van San Luis Potosí via Querétaro en Hidalgo tot Puebla, het midden van Veracruz en het noorden van Oaxaca. De soort komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
De duetten zijn in de schemering te horen in de nevelwouden rond Xalapa en Coatepec in Veracruz en in de Sierra Norte van Puebla. Een zichtwaarneming is zeldzaam; de beste kans is op stille paden langs bosranden en beken vroeg in de ochtend.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. Het verspreidingsgebied is sterk versnipperd en de populatie is klein en gaat door bosverlies voortdurend achteruit. Onderzoek heeft laten zien dat de soort ruimer verspreid en talrijker is dan eerder werd gedacht.
Wetenschappelijke naam
Dendrortyx barbatus | Gould, 1846
Gould beschreef de soort in 1846 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Dendrortyx werd in 1844 ingevoerd door Gould. Dendrortyx is Grieks, van dendron 'boom' en ortux 'kwartel': 'boomkwartel', naar het leven in bos. barbatus is Latijn voor 'gebaard', naar de grijze, baardachtige keel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Xalapa, Veracruz, Mexico.