Alle soorten › Stormvogelachtigen › Noordelijke stormvogeltjes › Galapagosstormvogeltje
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Keerkringvogels en watervogels Phaethoquornithes › Water- en moerasvogels Aequornithes
Galapagosstormvogeltje | Hydrobates tethys
Wedge-rumped Storm Petrel | Paíño danzarín
Het galapagosstormvogeltje is een klein, donker stormvogeltje met een zeer grote, wigvormige witte stuitvlek, die in de vlucht van ver te zien is. Het broedt op de Galápagoseilanden en op eilanden voor Peru en is, ongewoon onder stormvogeltjes, op de Galápagoseilanden ook overdag bij de kolonies actief. In het gidsgebied is het een niet-broedende gast op zee voor de Pacifische kust, vooral van Panama en Costa Rica.
Geluid
Op zee stil. Aan de kolonies klinken uiteenlopende snorrende, piepende en krassende geluiden. Uit het gidsgebied is geen geluid bekend.
Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
16–18 cm. Een klein stormvogeltje met vrij korte vleugels en een korte, licht ingekeepte staart. Het verenkleed is roetzwart, met een lichte, schuine band over de bovenvleugel. De witte stuitvlek is uitzonderlijk groot en driehoekig: hij loopt door over de zijkanten van de onderstaartdekveren en tot ver op de staartbasis, zodat de staart grotendeels wit lijkt met alleen een donkere eindband. Mannetje, vrouwtje en jonge vogels zijn gelijk. Vliegt snel en laag, met fladderende slagen en zwenkingen.
Verwarringssoorten
Het madeirastormvogeltje Hydrobates castro is groter, met een smallere, recht afgesneden witte stuitband die de staart vrijlaat, en vliegt rustiger en gelijkmatiger met stijve slagen. Het vaal stormvogeltje Hydrobates leucorhous is groter, heeft een dieper gevorkte staart en een kleinere, vaak in tweeën gedeelde witte stuit, en vliegt springerig en onregelmatig. Het townsends stormvogeltje Hydrobates socorroensis van het noordwesten van Mexico heeft een veel kleinere witte stuit. De geheel donkere stormvogeltjes van de Pacifische kust missen de witte stuit.
Leefgebied
Warm water boven het continentaal plat en daarbuiten, vaak waar koud en warm water elkaar ontmoeten. Zoekt al vliegend kleine vissen, inktvisjes en kreeftachtigen van het wateroppervlak, vaak ook 's nachts. Broedt in rotsspleten en holten op eilanden, buiten het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
De ondersoort H. t. tethys broedt op de Galápagoseilanden, de ondersoort H. t. kelsalli op kleine eilanden voor de kust van Peru. Buiten het broedseizoen over de oostelijke tropische Grote Oceaan. In het gidsgebied vooral voor de Pacifische kust van Panama en Costa Rica, waar de soort het hele jaar kan worden gezien; noordelijker, voor Nicaragua, El Salvador, Guatemala en het zuiden van Mexico, schaarser en onregelmatiger. Waarnemingen ver uit de kust zijn schaars, waardoor de verspreiding in het gidsgebied onvolledig bekend is.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het best op boottochten in de Golf van Panama en voor de Pacifische kust van Costa Rica, ook over vrij ondiep water. De grote witte stuit valt al op afstand op.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De wereldpopulatie is groot. Kolonies kunnen worden aangetast door geïntroduceerde ratten en katten, en in jaren met El Niño valt het voedselaanbod in de broedgebieden sterk terug.
Wetenschappelijke naam
Hydrobates tethys | (Bonaparte, 1852) (GBIF: Oceanodroma tethys)
Bonaparte beschreef de soort in 1852 als Thalassidroma Tethys; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hydrobates werd in 1822 ingevoerd door Boie. Hydrobates is Grieks, van hudro- 'water' en batēs 'loper': 'waterloper'. tethys verwijst naar Tethys, in de Griekse mythologie een zeegodin, echtgenote van Okeanos. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Galápagoseilanden, Ecuador.