Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Finsch' amazone
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Finsch' amazone | Amazona finschi
Lilac-crowned Amazon | Loro corona lila
De finsch' amazone is een middelgrote amazone met een donkerrood voorhoofd en een lila kruin en nek. De soort komt alleen in Mexico voor, aan de Pacifische kant van Sonora tot Oaxaca, en is de kenmerkende amazone van het droogbos daar. Hij is sterk achteruitgegaan doordat veel jongen voor de handel uit nesten worden gehaald.
Geluid
Luid, schel en rauw; een hoog, krijsend krie-ah en een reeks korte, schurende roepen, vooral in de vlucht en bij gezamenlijke slaapplaatsen.
Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
31–34 cm. Overwegend groen, met een donker kastanjerood voorhoofd en teugel, lichtgroene wangen en een lila tot lilablauwe kruin en nek. De veren van de bovendelen hebben donkere randen, waardoor de vogel van dichtbij geschubd lijkt. Op de armpennen zit een rode vleugelspiegel, de handpennen zijn blauw en de vrij lange staart is groen met een geelgroene punt. De snavel is licht hoornkleurig. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk; jonge vogels hebben minder lila op de kop.
Verwarringssoorten
De groenwangamazone Amazona viridigenalis van het noordoosten van Mexico heeft een helderrood voorhoofd en een rode kruin; de twee komen van nature niet samen voor. De witvoorhoofdamazone Amazona albifrons, die in hetzelfde droogbos leeft, is kleiner, met een wit voorhoofd en rood rond het oog. De geelkopamazone Amazona oratrix is groter en heeft een gele kop.
Leefgebied
Tropisch droogbos en halfbladverliezend bos in het laagland en op de hellingen, galerijbos langs rivieren en beekdalen, doornstruweel met hoge bomen, en in de bergen eikenbos en pijn-eikenbos tot ongeveer 2200 m; ook halfopen land met grote bomen. Eet zaden, vruchten en bloemen. Broedt in een holte in een grote boom, meestal in het droogbos.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Alleen in Mexico, aan de Pacifische kant: van het zuidoosten van Sonora en het zuidwesten van Chihuahua door Sinaloa, Durango, Nayarit, Jalisco, Colima, Michoacán en Guerrero tot het zuiden van Oaxaca. Waarnemingen elders in Mexico, zoals in Mexico-Stad en Monterrey, gaan vermoedelijk over ontsnapte kooivogels. Buiten het gidsgebied verwilderd in het zuiden van Californië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In Jalisco komen groepen voor in het droogbos van het biosfeerreservaat Chamela-Cuixmala, en in Nayarit rond San Blas. Ze zijn vooral te zien bij zonsopkomst en voor zonsondergang, als ze luid roepend tussen slaap- en voedselplaats vliegen.
Staat van instandhouding
Bedreigd. De populatie is sterk afgenomen door het uithalen van jongen uit nesten voor de handel in kooivogels en door het kappen van droogbos voor landbouw en veeteelt. Het verlies van grote bomen met nestholtes beperkt het aantal broedparen.
Wetenschappelijke naam
Amazona finschi | (Sclater, 1864)
Sclater beschreef de soort in 1864 als Chrysotis finschi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Amazona werd in 1830 ingevoerd door Lesson. Amazona komt van 'Amazone', de Franse naam die Buffon aan diverse tropisch-Amerikaanse papegaaien gaf, omdat ze uit het Amazonegebied kwamen. finschi eert de Duitse ornitholoog en etnograaf Otto Finsch (1839–1917), kenner van de papegaaien. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico (niet nader bepaald).