Alle soorten › Stormvogelachtigen › Pijlstormvogels › Chileense grote pijlstormvogel
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Keerkringvogels en watervogels Phaethoquornithes › Water- en moerasvogels Aequornithes
Chileense grote pijlstormvogel | Ardenna creatopus
Pink-footed Shearwater | Pardela pata rosada
De chileense grote pijlstormvogel broedt op enkele eilanden voor de kust van Chili en trekt na de broedtijd noordwaarts langs de westkust van Amerika, tot voor Californië en Canada. Het gidsgebied ligt op deze trekroute: voor de Pacifische kust van Baja California is de soort van voorjaar tot herfst geregeld te zien, verder zuidelijk vooral als doortrekker.
Geluid
Op zee meestal stil; bij voedsel soms krijsende of krassende geluiden. In de kolonies 's nachts kreunende roepen.
Opname: Ignacio Escobar — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
48 cm, een grote, zwaargebouwde pijlstormvogel met brede vleugels en een vrij korte, ronde staart. De bovendelen zijn egaal grijsbruin, de onderdelen wit met een grijsbruine waas op kop, borstzijden en flanken en een donkere onderstaart. De ondervleugel is witachtig met brede, vage donkere randen. De snavel is roze met een donkere punt, de poten zijn roze. Vliegt rustig en zwaar, met trage slagen en lange glijvluchten.
Verwarringssoorten
De lichte vorm van de wigstaartpijlstormvogel Ardenna pacifica is slanker, met een dunne, donkergrijze snavel, een lange, spitse staart en zuiverder witte onderdelen. De zwartbuikpijlstormvogel Puffinus opisthomelas is veel kleiner, met een donkere snavel en een snelle, fladderende vlucht. Lichte noordse stormvogels Fulmarus glacialis zijn gedrongener, met een korte, dikke gele snavel en een grijze staart.
Leefgebied
Open zee en vooral het continentaal plat, vaak waar koel, voedselrijk water opwelt. Pakt vis en inktvis aan het oppervlak of met korte duiken, en zoekt voedsel bij groepen dolfijnen en achter vissersboten. Broedt in holen in bos en begroeide hellingen op eilanden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Vooral voor de Pacifische kust van Baja California, meestal boven het continentaal plat. Verder zuidelijk langs de Pacifische kust tot Panama een schaarsere doortrekker in voor- en najaar, vooral ver uit de kust. De verspreiding op zee is vooral uit waarnemingen vanaf schepen bekend en daardoor onvolledig. Buiten het gidsgebied broedt de soort alleen op de Juan Fernández-eilanden en Isla Mocha voor Chili, en trekt ze buiten de broedtijd noordwaarts tot voor Californië, Oregon en Brits-Columbia.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Pelagische tochten voor de westkust van Baja California van voorjaar tot herfst bieden de beste kans. De roze snavel met donkere punt, de grijsbruine waas op de onderdelen en de zware, rustige vlucht zijn de beste kenmerken.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. De wereldpopulatie is klein en broedt op slechts enkele eilanden. Bedreigingen zijn bijvangst in de beuglijn- en netvisserij langs de westkust van Amerika en ingevoerde roofdieren op de broedeilanden; op Isla Mocha werden vroeger ook jongen geoogst.
Wetenschappelijke naam
Ardenna creatopus | (Coues, 1864) (GBIF: Puffinus creatopus)
Coues beschreef de soort in 1864 als Puffinus creatopus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ardenna werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. Ardenna gaat terug op Artenna, de spelling die de Italiaanse natuuronderzoeker Ulisse Aldrovandi in 1603 voor een zeevogel gebruikte en die Reichenbach bij de naamgeving aanhaalde. creatopus is Grieks, van kreas, kreatos 'vlees' en pous 'voet': 'vleeskleurige voet', naar de roze poten. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Nicolas Island, Californië.