Alle soorten › Stormvogelachtigen › Pijlstormvogels › Kleine wigstaartpijlstormvogel

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Keerkringvogels en watervogels Phaethoquornithes › Water- en moerasvogels Aequornithes

Kleine wigstaartpijlstormvogel | Puffinus nativitatis

Christmas Shearwater | Pardela de Navidad

De kleine wigstaartpijlstormvogel is een middelgrote, geheel donkere pijlstormvogel van de tropische Stille Oceaan, die broedt op afgelegen eilanden van Hawaï tot Polynesië. Buiten de broedtijd zwerven sommige vogels ver naar het oosten. In het gidsgebied is de soort een zeldzame gast ver uit de Pacifische kust, die alleen op diepzeetochten wordt gezien; veel blijft over haar voorkomen hier onbekend.

Kleine wigstaartpijlstormvogel (Puffinus nativitatis)
Foto: Duncan from Wellington, NZ — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee stil. Op de broedplaatsen kreunende en jammerende roepen.

Luister: ZangXC862224

Opname: Percy Ulsamer — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

35–38 cm, een vrij kleine, gedrongen, geheel donkere pijlstormvogel met een korte, afgeronde staart. Het verenkleed is egaal roetbruin met een warme bruine tint, aan de onderzijde nauwelijks lichter; ook de ondervleugel is donker, zonder lichte baan. De snavel is dun en zwart, de poten zijn donker bruingrijs. Vliegt laag over het water, met vrij snelle slagen en korte glijvluchten.

Verwarrings­soorten

De donkere vorm van de wigstaartpijlstormvogel Ardenna pacifica is groter, met een lange, wigvormige staart, vleeskleurige poten en een tragere, zwevende vlucht. De grauwe pijlstormvogel Ardenna grisea is groter en heeft een zilverige baan midden over de ondervleugel. De zwarte stormvogel Procellaria parkinsoni is groter en zwaarder, met een lichte snavel met een donkere punt.

Leefgebied

Warme, open oceaan ver uit de kust. Pakt inktvis en vis aan het oppervlak of met korte duiken, vaak in gemengde groepen zeevogels boven scholen tonijn. Broedt op kale of begroeide koraaleilanden en atollen, op de grond onder struiken of tussen rotsen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Ver op zee voor de Pacifische kust; waarnemingen zijn er vooral uit de wateren voor het zuiden en westen van Mexico, met losse gevallen verder zuidelijk, onder meer voor Guatemala. Omdat er slechts weinig waarnemingen zijn en vrijwel alle van schepen komen, is de verspreiding in het gidsgebied slecht bekend. Buiten het gidsgebied broedt de soort onder meer op de Noordwestelijke Hawaï-eilanden, de Line-eilanden, de Marshalleilanden, de Tuamotu-archipel en Sala y Gómez, en zwerft ze over grote delen van de tropische Stille Oceaan.

  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Meerdaagse pelagische tochten naar diep water voor de westkust van Mexico bieden de enige reële kans. Bij elke kleine, geheel donkere pijlstormvogel met een korte staart en donkere poten is het de moeite waard deze soort te overwegen; goede foto's zijn voor een zekere determinatie bijna onmisbaar.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De wereldpopulatie wordt op tienduizenden vogels geschat, maar de soort is slecht bekend. Ingevoerde ratten en katten zijn op een aantal broedeilanden een bedreiging; op enkele eilanden is de soort verdwenen.

Wetenschappelijke naam

Puffinus nativitatis | Streets, 1877

Streets beschreef de soort in 1877 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Puffinus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. Puffinus komt van het Engelse puffin en varianten daarvan, de naam voor het gezouten jong van de pijlstormvogel, vroeger een lekkernij. nativitatis is Latijn voor 'van de Geboorte (van Christus)', naar Christmaseiland (Kiritimati) in de Grote Oceaan, de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Kiritimati (Christmaseiland), Grote Oceaan.