Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Amerikaanse zeearend

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Havikachtigen en uilen Hieraves

Amerikaanse zeearend | Haliaeetus leucocephalus

Bald Eagle | Águila cabeza blanca

De Amerikaanse zeearend is een grote arend van kusten, meren en rivieren, die als volwassen vogel een witte kop en staart heeft. Hij leeft van vis, watervogels en aas en pakt vaak vis af van visarenden. In het gidsgebied is hij een zeldzame wintergast in het noordwesten en noorden van Mexico; vroeger broedde hij ook in Baja California en Sonora.

Amerikaanse zeearend (Haliaeetus leucocephalus)
Foto: Pacific Southwest Region USFWS from Sacramento, US — Public domain · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, zwak en kakelend kie-kie-kie-kikiki, vooral rond de slaapplaats en het nest.

Luister: RoepXC1163370

Opname: Rachel Thurman — CC BY 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

71–96 cm, met lange, brede, plankvormige vleugels en een vrij korte, wigvormige staart; het vrouwtje is groter dan het mannetje. Volwassen vogels, vanaf vier tot vijf jaar oud, zijn donkerbruin met een witte kop en staart, een grote gele snavel en gele poten. Jonge vogels zijn donkerbruin met een donkere snavel en wisselend veel witte vlekken op ondervleugels, buik en rug; in de jaren daarna worden kop en staart geleidelijk wit.

Verwarrings­soorten

De steenarend Aquila chrysaetos lijkt op jonge Amerikaanse zeearenden, maar heeft een kleinere kop en snavel, een goudgele nek, tot op de tenen bevederde poten en bij jonge vogels scherp afgetekende witte vlekken aan de basis van de slagpennen en de staart. De visarend Pandion haliaetus is kleiner en slanker, wit van onderen, met een donkere oogstreep en geknikte vleugels. De kalkoengier Cathartes aura heeft een klein, kaal kopje en houdt de vleugels in een V.

Leefgebied

Kustlagunes, baaien en estuaria met mangrove, meren, stuwmeren en grote rivieren. Rust op hoge bomen, palen of zandbanken bij het water en jaagt vooral op vis en watervogels.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied vrijwel alleen in het noorden van Mexico. De meeste waarnemingen komen van de lagunes aan de Pacifische kust van Baja California Sur, vooral Bahía Magdalena en omgeving, en van meren en stuwmeren in Chihuahua, met kleinere aantallen in Baja California, Sonora, Durango en Tamaulipas. De vogels zijn er vooral van november tot maart; in Baja California Sur en Sonora blijven ook in de zomer enkele vogels. Zuidelijker in Mexico is de soort een zeldzame dwaalgast, en uit Midden-Amerika zijn slechts losse waarnemingen bekend. Vroeger broedde hij in Baja California en Sonora; of er nu nog regelmatig paren broeden, is onzeker. Buiten het gidsgebied broedend in Alaska, Canada en grote delen van de Verenigde Staten.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de winter rond Bahía Magdalena en Puerto San Carlos in Baja California Sur, waar vogels op mangroven en zandbanken langs de lagune zitten en vaak vanaf de boten voor walvisexcursies te zien zijn; daarnaast bij meren en stuwmeren op de hoogvlakte van Chihuahua.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. In Noord-Amerika na een sterke achteruitgang door DDT en afschot sinds de jaren zeventig weer toegenomen. In Mexico zeldzaam en wettelijk beschermd.

Wetenschappelijke naam

Haliaeetus leucocephalus | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Falco leucocephalus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Haliaeetus werd in 1809 ingevoerd door De Savigny. Haliaeetus is Grieks van oorsprong, van hals 'zee' en aetos 'arend': zeearend. leucocephalus is Grieks, van leukos 'wit' en kephalē 'kop', naar de witte kop van de volwassen vogel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Carolina, VS (naar Catesby).