Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Grote kiskadie
Grote kiskadie | Pitangus sulphuratus
Great Kiskadee | Bienteveo común
De grote kiskadie is op Trinidad een van de meest gehoorde en geziene vogels, in tuinen, langs wegen en bij water. De naam is een klanknabootsing van de roep, net als het Spaanse bienteveo. Het is een veelzijdige tiran die insecten in de vlucht vangt, maar ook als een ijsvogel naar visjes en kikkervisjes duikt en hagedissen, vruchten en etensresten neemt.
Geluid
Een luid, drielettergrepig kis-ka-die of bien-te-veo, de hele dag te horen. Daarnaast een schor kriii en, tussen paren, een luidruchtig duet van herhaalde roepen met opgeheven kuif en fladderende vleugels.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
22–25 cm, fors, met een grote kop en een zware, rechte zwarte snavel. De kop is zwart met een brede witte wenkbrauwstreep die tot in de nek doorloopt en een verborgen gele kruinvlek. De keel is wit, de rest van de onderdelen heldergeel. De rug is bruin, vleugels en staart hebben duidelijke roodbruine randen, die ook in de vlucht opvallen. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben geen kruinvlek en nog meer roodbruin in vleugel en staart.
Verwarringssoorten
De bootsnaveltiran Megarynchus pitangua lijkt sterk maar heeft een nog bredere, gewelfde snavel, een olijfbruine rug en vleugels zonder roodbruine randen, en roept anders. De tropische koningstiran Tyrannus melancholicus heeft een grijze kop zonder witte wenkbrauw en een ingesneden staart. Kleinere tirannen met een vergelijkbaar koppatroon zijn duidelijk kleiner en hebben een korte snavel.
Leefgebied
Vrijwel elk half open terrein met bomen: tuinen, parken, erven, plantages, weilanden met bomen, bosranden en de oevers van rivieren, vijvers en mangrove. Het dier jaagt vanaf een zitplaats, vaak boven water. Het nest is een grote, slordige bal van gras en ander materiaal met een zij-ingang, hoog in een boom, in een palm of op een paal.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.
Verspreiding en trek
Algemene standvogel op Trinidad. Ook op Tobago aanwezig; volgens een bron is de soort daar omstreeks 1970 door de mens ingevoerd. Op Barbados en Curaçao zijn enkele losse waarnemingen bekend. Buiten het gebied van het zuiden van Texas door Mexico en Midden-Amerika tot in Argentinië; ingevoerd op Bermuda.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op Trinidad is de roep in vrijwel elke tuin, ook in Port of Spain, te horen; bij vijvers en sloten is de vogel te zien terwijl hij als een ijsvogel naar het water duikt. Een kiskadie-achtige vogel zonder roodbruin in de vleugels verdient een tweede blik vanwege de bootsnaveltiran.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied en past zich goed aan aan bebouwing en landbouwgebied.
Wetenschappelijke naam
Pitangus sulphuratus | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als [Lanius] sulphuratus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pitangus werd in 1827 ingevoerd door Swainson. Pitangus is afgeleid van Pitanguá guaçú, de Tupí-naam voor een grote tiran, mogelijk de grote kiskadie. sulphuratus is Latijn voor 'zwavelkleurig', van sulphur 'zwavel', naar de felgele onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.