Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Grijze specht
Grijze specht | Dendropicos goertae
African Grey Woodpecker | Pico goertán
Een kleine, grijs-groene specht van de Afrikaanse savannegordel, die in het gidsgebied alleen als dwaalgast is vastgesteld. In december 2021 werden in het zuiden van de Algerijnse Sahara vier vogels gezien en gefotografeerd, de eerste waarneming voor Noord-Afrika. Omdat de soort in Mauritanië ook net onder de grens van het West-Palearctisch gebied voorkomt, valt een nieuwe waarneming aan de zuidrand van de Sahara niet uit te sluiten.
Geluid
Een schel, ratelend wik-wik-wik-wik of een snelle reeks hoge, wat klagende tonen, vaak in duet; ook een enkel scherp pik. Roffelt kort.
Opname: Julien Birard — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
Een kleine specht met een effen grijze kop en onderdelen, een olijfgroene rug en vleugels met vage lichte bandering, en een opvallend rode stuit. Midden op de buik staat een kleine geel- tot oranjerode vlek, die bij sommige vogels nauwelijks zichtbaar is. Het mannetje heeft een rode achterkruin, het wijfje een geheel grijze kop. De staart is donker met lichte bandjes, de snavel vrij kort en grijs. Jonge vogels zijn doffer, met rood op de kruin bij beide geslachten.
Verwarringssoorten
In het gidsgebied lijkt geen andere specht op hem. De Arabische specht (Dendrocoptes dorae) heeft ook een effen kleurige buik met een rode vlek, maar is bruin in plaats van grijs-groen, mist de rode stuit en leeft ver weg in Zuidwest-Arabië. De draaihals (Jynx torquilla), die in de Sahel overwintert, is grijs-bruin geschubd en gebandeerd. In de Sahel zelf lijken de kardinaalspecht (Dendropicos fuscescens) en de spechten van het geslacht Campethera op hem, maar die zijn gestreept of gevlekt.
Leefgebied
Acaciasavanne, bomen langs droge rivierbeddingen, dadelpalmen en ander geboomte bij oases en dorpen; in de Sahel ook rivierbos en boomrijke akkers. Elders in Afrika ook in vochtiger boslandschap en tuinen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de leefgebieden van Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
Verspreiding en trek
Binnen het gidsgebied bekend van één waarneming: vier vogels in het zuiden van de Algerijnse Sahara op 23 december 2021 (Haddad & Afoutni 2022). Vlak buiten het gebied is hij in 2003 en 2016 bij Ouadâne in Mauritanië gevonden, iets ten zuiden van 21° NB, waar hij mogelijk standvogel is. Daarbuiten van Senegal en Mauritanië door de Sahel- en Soedanzone tot Soedan, West-Ethiopië, Oeganda en Kenia, zuidwaarts tot Congo.
Hoe en wanneer kijken
Gericht zoeken heeft weinig zin. Wie de acaciawadi's en oases van het uiterste zuiden van Algerije of de Libische Fezzan bezoekt, doet er goed aan elke kleine specht te fotograferen; daar is de kans op een nieuwe waarneming het grootst.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd en in de Sahel algemeen. In het gidsgebied een dwaalgast of mogelijk een zeer schaarse, onopgemerkte bewoner van de zuidelijke Sahararand; de enige waarneming dateert van december 2021.
Wetenschappelijke naam
Dendropicos goertae | (Müller, 1776)
Müller beschreef de soort in 1776 als Picus Goertae; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dendropicos werd in 1849 ingevoerd door Malherbe. Dendropicos is samengesteld uit het Griekse dendron, 'boom', en het Latijnse picus, 'specht': een 'boomspecht'. goertae gaat waarschijnlijk terug op 'Goertan', de naam waaronder Buffon deze specht uit Senegal beschreef. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Senegal.