Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Zwartkapzwaluw
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Zwartkapzwaluw | Atticora pileata
Black-capped Swallow | Golondrina gorra negra
De zwartkapzwaluw is een kleine zwaluw van de hooglanden van het zuiden van Mexico en het noorden van Midden-Amerika, met een donkere kap, een witte onderzijde en zwarte onderstaartdekveren. Groepjes jagen boven open plekken in bergbos, boven akkers en dorpen en rusten op draden en kale takken. Het verspreidingsgebied ligt geheel binnen het gidsgebied.
Geluid
Dunne, zoemende tsjeew-roepjes en een zacht, piepend gekwetter.
Opname: Mike Nelson — CC BY-NC-SA 3.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een duidelijk gevorkte staart. Kruin en kop zwartbruin, rug en vleugels donker grijsbruin. Keel wit met fijne donkere vlekjes aan de zijkanten, borst en buik wit, flanken bruinachtig. De onderstaartdekveren zijn zwartbruin en steken scherp af tegen de witte buik. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer.
Verwarringssoorten
De noord-amerikaanse ruwvleugelzwaluw Stelgidopteryx serripennis mist de donkere kap en heeft een bruinachtige keel en borst en witte onderstaartdekveren. De boomzwaluw Tachycineta bicolor en de groene zwaluw Tachycineta thalassina hebben glanzende bovendelen en witte onderstaartdekveren.
Leefgebied
Open plekken en randen van pijn-eikenbos en nevelwoud, bergweiden, akkers, ravijnen en dorpen in de hooglanden, meestal boven ongeveer 1500 m. Jaagt in de lucht op kleine vliegende insecten. Broedt in holen in oeverwallen en wegtaluds en in spleten in rotsen of gebouwen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Hooglanden van Chiapas in het zuiden van Mexico, Guatemala, El Salvador en Honduras. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Komt vooral voor in de hooglanden van Guatemala en Chiapas, waar groepjes boven open plekken in pijn-eikenbos, boven akkers en langs bergwegen jagen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Plaatselijk algemeen in de hooglanden; verdraagt open, door de mens gebruikt terrein zolang er geschikte nestplaatsen zijn.
Wetenschappelijke naam
Atticora pileata | Gould, 1858 (GBIF: Notiochelidon pileata)
Gould beschreef de soort in 1858 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Atticora werd in 1844 ingevoerd door Boie. Atticora komt van het Griekse Atthi kora, een dichterlijke bijnaam van de zwaluw: 'Attisch meisje', van Attikos 'Attisch, Atheens' en korē 'meisje', naar de mythe van Procne, dochter van de Atheense koning. pileata is Latijn voor 'met een kapje', van pileus 'vilten muts', naar de zwarte kap. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guatemala.