Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Zwartborstbaardkoekoek

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves › Neushoornvogels, ijsvogels en spechten Picocoraciae › IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes

Zwartborstbaardkoekoek | Notharchus pectoralis

Black-breasted Puffbird | Buco pechinegro

De zwartborstbaardkoekoek is een zwart-witte baardkoekoek met een witte oorvlek en een brede zwarte borstband. Hij zit lang stil in de kroonlaag, maar laat vaak een lange, luide fluitreeks horen. In het gidsgebied leeft hij alleen in het midden en oosten van Panama.

Zwartborstbaardkoekoek (Notharchus pectoralis)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een lange, luide reeks heldere fluittonen, kwie-kwie-kwie-kwie, die eerst stijgt en daarna overgaat in dalende tweelettergrepige tonen, kwie-joe kwie-joe. Klinkt ver door het bos.

Luister: ZangXC590415

Opname: Marcos Melo — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

19–21 cm. Kruin, rug en vleugels glanzend blauwzwart; de zwarte kruin loopt door tot de snavel. Een grote witte oorvlek loopt door in een smalle witte band over de achterhals. Keel wit, borst met een brede zwarte band, buik wit met een okerkleurige waas en zwart gebandeerde flanken. De snavel is zwaar en zwart, met een haakje aan de punt. Geslachten gelijk.

Verwarrings­soorten

De witnekbaardkoekoek Notharchus hyperrhynchus is groter, met een brede witte voorhoofdsband, een witte nekband en een witte buik zonder okerkleurige waas. De bonte baardkoekoek Notharchus tectus is veel kleiner, met een smalle witte wenkbrauwstreep en een witte streep op de schouder.

Leefgebied

Kroonlaag en randen van vochtig laaglandbos en voetheuvelbos tot ongeveer 1000 m, ook hoog secundair bos en losse hoge bomen op open plekken. Zit hoog op een tak en vliegt van daaruit naar grote insecten en hagedissen. Nestelt in een holte die het paar uithakt in een termietennest in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Binnen het gidsgebied alleen in het midden en oosten van Panama, van de omgeving van het kanaal (Colón, Panamá en Panamá Oeste) oostwaarts tot Guna Yala en Darién. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Colombia en het uiterste noordwesten van Ecuador.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

De fluitreeks klinkt geregeld langs de Camino del Oleoducto (Pipeline Road), bij de Achiote-weg en in het Parque Natural Metropolitano in Panama. Wie het geluid volgt, vindt de vogel vaak op een hoge, kale tak aan de bosrand.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Algemeen in het midden en oosten van Panama, zolang er bos en losse hoge bomen blijven staan.

Wetenschappelijke naam

Notharchus pectoralis | (Gray, 1846)

Gray beschreef de soort in 1846 als Bucco pectoralis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Notharchus werd in 1863 ingevoerd door Cabanis & Heine. Notharchus is Grieks, van nōthēs 'traag' en arkhos 'leider': 'trage leider', naar het lome gedrag van baardkoekoeken. pectoralis is Latijn, van pectus 'borst', naar de brede zwarte borstband. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit niet opgegeven.