Alle soorten › Zangvogels › Kraaiachtigen › Woodhouses struikgaai

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Woodhouses struikgaai | Aphelocoma woodhouseii

Woodhouse's Scrub Jay | Chara de Woodhouse

De woodhouses struikgaai is een langstaartige gaai zonder kuif van droog eiken- en jeneverbesstruweel in het binnenland. Hij lijkt op de californische struikgaai, maar is doffer, met een grijzere onderzijde en een zwakkere borstband. In het gidsgebied leeft hij op de hoogvlakten en berghellingen van het noorden en midden van Mexico.

Woodhouses struikgaai (Aphelocoma woodhouseii)
Foto: Ron Knight from Seaford, East Sussex, United Kingdom — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Harde, schrapende roepen zoals een opgaand sjreeep, en snelle reeksen tsjek-tsjek-tsjek, vergelijkbaar met de californische struikgaai.

Luister: ZangXC1031027

Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

27–31 cm, waarvan een groot deel staart. Kop, vleugels en staart dof blauw, rug grijs tot grijsbruin. Smalle witte wenkbrauwstreep, donkere wang. Keel witachtig met fijne strepen, borstband blauw en vaak onvolledig of vaag. Onderdelen grijs tot vuilwit, onderstaartdekveren vaak blauwig. Snavel zwart, vrij dun en recht. Jonge vogels zijn grijzer en doffer.

Verwarrings­soorten

De noord-mexicaanse gaai Aphelocoma wollweberi heeft geen witte wenkbrauwstreep en geen gestreepte keel en is egaler blauw en grijs; hij leeft in groepen in eiken- en pijn-eikenbos. De pinyongaai Gymnorhinus cyanocephalus heeft een korte staart, is geheel blauw en trekt in grote groepen rond. De californische struikgaai Aphelocoma californica komt in het gidsgebied alleen in Baja California voor.

Leefgebied

Pijn-jeneverbesbos, eikenstruweel, open eikenbos en randen van pijn-eikenbos, droog struikgewas op hellingen en langs droge beekdalen, en plaatselijk rond dorpen. Eet insecten, zaden, eikels, pijnboompitten en vruchten. Legt voedselvoorraden aan door zaden in de grond te verstoppen.

Verspreiding en trek

Binnenland van het westen van de VS, van het Great Basin en het Coloradoplateau tot in Texas, en zuidwaarts over de hoogvlakten en berghellingen van Mexico tot in het zuiden van het land. Het verspreidingsgebied in Mexico is vrij versnipperd.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zit vaak open op een uitkijkpost boven op een struik of boompje; bij verstoring vliegt hij laag weg met een lange glijvlucht naar de volgende struik.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Hij werd vroeger samen met de californische struikgaai als westelijke struikgaai beschouwd; die samengestelde soort gold als niet bedreigd. Plaatselijk algemeen.

Wetenschappelijke naam

Aphelocoma woodhouseii | (Baird, 1858)

Baird beschreef de soort in 1858 als Cyanocitta woodhouseii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Aphelocoma werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. Aphelocoma is Grieks, van aphelēs 'eenvoudig, glad' en komē 'hoofdhaar', naar de kop zonder kuif. woodhouseii eert de Amerikaanse arts en natuuronderzoeker Samuel Washington Woodhouse (1821–1904), die in de jaren 1850 het zuidwesten van de VS verkende. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Fort Thorn, Doña Ana County, New Mexico (VS).