Alle soorten › Zangvogels › Kraaiachtigen › Californische struikgaai

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Californische struikgaai | Aphelocoma californica

California Scrub Jay | Chara californiana

De californische struikgaai is een slanke, langstaartige gaai zonder kuif, met blauwe kop, vleugels en staart, een grijsbruine rug en een witte keel met een blauwe borstband. Hij is luidruchtig en valt op doordat hij vaak open op een struik of paal zit. In het gidsgebied leeft hij alleen op het schiereiland Baja California.

Californische struikgaai (Aphelocoma californica)
Foto: Saiquaticlifeform — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Harde, schrapende roepen zoals een opgaand sjreeep, en snelle reeksen tsjek-tsjek-tsjek. Daarnaast zachtere, krassende geluiden in de buurt van het nest.

Luister: RoepXC914678

Opname: Bobby Wilcox — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

27–31 cm, waarvan een groot deel staart. Kop, vleugels en staart helder blauw, rug grijsbruin. Smalle witte wenkbrauwstreep, donkere wang. Keel wit met fijne strepen, aan de onderkant begrensd door een blauwe, vrijwel gesloten borstband. Onderdelen verder grijswit. Snavel zwart, vrij kort en krachtig, met een licht gehaakte punt. De vogels in het zuiden van het schiereiland zijn bleker en witter aan de onderzijde. Jonge vogels zijn grijzer en doffer.

Verwarrings­soorten

De woodhouses struikgaai Aphelocoma woodhouseii komt in het gidsgebied alleen op het vasteland van Mexico voor; hij is doffer, met een grijzere onderzijde, een zwakkere borstband en een dunnere snavel. De stellers gaai Cyanocitta stelleri in de bergen van het noorden van Baja California heeft een lange, donkere kuif en een zwartachtige kop en borst.

Leefgebied

Chaparral, eikenbos en eikenstruweel, pijn-eikenbos in de bergen, struikgewas langs droge rivierbeddingen en in droog terrein, en tuinen en parken. Eet insecten, zaden, eikels, vruchten en soms eieren en jongen van andere vogels. Legt voedselvoorraden aan door eikels en zaden in de grond te verstoppen.

Verspreiding en trek

Westen van Noord-Amerika, van het zuidwesten van Washington via Oregon en Californië tot het zuiden van het schiereiland Baja California. In het gidsgebied in Baja California en Baja California Sur; op het vasteland van Mexico vervangen door de woodhouses struikgaai.

  • Jaarrond
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zit vaak open bovenop een struik of paal en roept daar luid; in dorpen en rond boerderijen in het noorden van Baja California komt hij geregeld voor.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Algemeen en goed aangepast aan door mensen veranderd terrein.

Wetenschappelijke naam

Aphelocoma californica | (Vigors, 1839)

Vigors beschreef de soort in 1839 als Garrulus californicus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Aphelocoma werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. Aphelocoma is Grieks, van aphelēs 'eenvoudig, glad' en komē 'hoofdhaar', naar de kop zonder kuif. californica betekent 'van Californië', waar het type werd verzameld. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Monterey County, Californië (VS).