Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Witvleugelzee-eend
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Eend- en hoendervogels Galloanserae
Witvleugelzee-eend | Melanitta deglandi
White-winged Scoter | Negrón aliblanco
De witvleugelzee-eend is de grootste zee-eend van Noord-Amerika. Het gidsgebied ligt aan de zuidrand van het winterareaal: in Mexico is de soort een zeldzame wintergast langs de noordelijke Pacifische kust, meestal tussen brilzee-eenden. De Aziatische Melanitta stejnegeri en de Europese grote zee-eend Melanitta fusca gelden als aparte soorten.
Geluid
Meestal stil. Bij het opvliegen maken de vleugels een zwaar, klapperend geluid. In de balts geeft het mannetje een dun, hoog fluitje en het vrouwtje een schor, laag gekras.
Opname: Andrew Spencer — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
48–58 cm. Zwaar gebouwd, met een lange, wigvormige snavel waarvan de bevedering aan de basis tot voorbij de neusgaten reikt. Het mannetje is zwart met bruin aangelopen flanken, een klein wit haakje achter het lichte oog en een oranjerode snavel met een zwarte knobbel op de basis. Het vrouwtje is donker roetbruin met twee vage lichte vlekken op de kopzijde en een donkere snavel. Beide geslachten hebben een wit vlak op de armpennen, dat in de vlucht breed en scherp begrensd is en bij zwemmende vogels vaak als een smalle witte streep langs de flank te zien is.
Verwarringssoorten
De brilzee-eend Melanitta perspicillata heeft in geen enkel kleed wit in de vleugel; het mannetje heeft witte vlekken op voorhoofd en nek. Vrouwtjes van beide soorten hebben twee lichte kopvlekken, zodat bij een zwemmende vogel die de vleugels niet toont pas het vleugelstrekken of opvliegen uitsluitsel geeft.
Leefgebied
Kustwater, baaien en lagunes, waar de vogels vaak in dieper water dan de brilzee-eend naar schelpdieren duiken; uitzonderlijk op meren en stuwmeren in het binnenland.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
In Mexico vooral langs de Pacifische kust van Baja California, met verspreide gevallen in Sonora en landinwaarts in Chihuahua. Overwintert verder vooral langs de Pacifische en Atlantische kust van de Verenigde Staten en Canada en op de Grote Meren. Broedt op meren in het noordwesten van Noord-Amerika, van Alaska tot het westen van Canada.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Groepen brilzee-eenden langs de noordelijke Pacifische kust van Baja California, waar een witvleugelzee-eend opvalt door de forsere bouw en, bij het vleugelstrekken, het witte vleugelvlak.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De Noord-Amerikaanse stand is sinds het midden van de twintigste eeuw sterk afgenomen; de oorzaken zijn niet volledig bekend. In het gidsgebied een zeldzame wintergast in kleine aantallen.
Wetenschappelijke naam
Melanitta deglandi | (Bonaparte, 1850)
Bonaparte beschreef de soort in 1850 als Oedemia deglandi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Melanitta werd in 1822 ingevoerd door Boie. Melanitta is Grieks, van melas 'zwart' en netta 'eend'. deglandi eert de Franse zoöloog Côme-Damien Degland (1787–1856). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Noord-Amerika.