Alle soorten › Spechtachtigen › Toekans › Vuursnavelarassari

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves › Neushoornvogels, ijsvogels en spechten Picocoraciae › IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes

Vuursnavelarassari | Pteroglossus frantzii

Fiery-billed Aracari | Arasarí piquinaranja

De vuursnavelarassari is een arassari die alleen in het gidsgebied voorkomt, op de Pacifische kant van het zuiden van Costa Rica en het westen van Panama. Hij vervangt daar de halsbandarassari en is te herkennen aan de oranjerode bovensnavel. De wetenschappelijke naam eert de Duitse arts en natuuronderzoeker Alexander von Frantzius.

Vuursnavelarassari (Pteroglossus frantzii)
Foto: Åsa Berndtsson — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, scherp psiek of kiiek en een tweeledig pi-tsiek, vrijwel gelijk aan de roep van de halsbandarassari.

Luister: ZangXC1016482

Opname: Stephan Risch — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

41–46 cm. Kop, keel en hals zwart, rug en vleugels donkergroen, stuit rood, staart lang en donker. De onderkant is geel met een rode waas, met een zwarte vlek midden op de borst en een brede band van rood en zwart over de buik. Iris geel, naakte huid rond het oog rood. De bovensnavel is oranjerood met een geelgroene basis en zwartachtige tekening langs de snijrand, de ondersnavel zwart. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De halsbandarassari Pteroglossus torquatus heeft een ivoorkleurige tot vuilgele bovensnavel en een smallere, zwartere buikband; in Costa Rica leeft hij op de Caribische helling en in het noordwesten. De zwavelborsttoekan Ramphastos sulfuratus en de zwartsnaveltoekan Ramphastos ambiguus zijn veel groter, met een zwarte buik en een gele keel en borst.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos en voetheuvelbos aan de Pacifische kant, hoog secundair bos, bosranden, galerijbos en tuinen en plantages met vruchtbomen nabij bos; meestal onder 1200 m, plaatselijk tot ongeveer 1500 m. Leeft in groepjes van zes tot tien vogels in de middelste en hogere boomlaag en eet vooral vruchten, daarnaast insecten, eieren en nestjongen. Broedt en slaapt in een boomholte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Endemisch voor het gidsgebied. Pacifische kant van Costa Rica, van de omgeving van de Golf van Nicoya en Carara naar het zuiden via het dal van de rivier de General en het schiereiland Osa, tot in het westen van Panama in Chiriquí en het westen van Veraguas.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Geregeld te zien in Carara, bij Uvita en op het schiereiland Osa, onder meer rond Corcovado, in Costa Rica. Groepjes komen af op vruchtdragende bomen bij lodges en langs bosranden.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein en een groot deel van het laaglandbos is er gekapt, maar de soort komt ook in secundair bos voor en is in beschermde gebieden als Corcovado algemeen.

Wetenschappelijke naam

Pteroglossus frantzii | Cabanis, 1861

Cabanis beschreef de soort in 1861 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Pteroglossus werd in 1811 ingevoerd door Illiger. Pteroglossus is Grieks, van pteron 'veer' en glōssa 'tong', naar de rafelige, veerachtige tong. frantzii eert de Duitse arts en natuuronderzoeker Alexander von Frantzius (1821–1877), die jarenlang in Costa Rica werkte en verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Aguacate, Costa Rica.