Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Texaanse koningstiran
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Texaanse koningstiran | Tyrannus couchii
Couch's Kingbird | Tirano silbador
De Texaanse koningstiran is een grijskoppige koningstiran met een gele buik, die buiten de roep bijna niet van de tropische koningstiran te onderscheiden is. Hij leeft aan de Atlantische kant van het noordelijke deel van het gidsgebied, van het noordoosten van Mexico tot Belize en het noorden van Guatemala.
Geluid
Een nasaal, herhaald kip of kiep en een dalend brie-eer; de zang bij zonsopgang combineert beide, kip-kip-kip-brieeer. De tropische koningstiran heeft daarentegen een hoog, tinkelend getrippel.
Opname: Jacob R. Saucier — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
20–23 cm, met een zware donkere snavel, iets korter en dikker dan die van de tropische koningstiran, en een licht ingekeepte bruine staart zonder witte randen. Kop grijs met een donkerder grijs masker en een verborgen oranje kruinvlek. Rug olijfgroen, vleugels bruin met lichte randen. Keel witachtig, borst geel met een olijfkleurige waas, buik helder geel. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De tropische koningstiran Tyrannus melancholicus is in het veld vrijwel alleen aan de roep te onderscheiden; hij heeft een iets langere, smallere snavel, een iets grijzere rug en een dieper ingekeepte staart. De arkansaskoningstiran Tyrannus verticalis heeft een lichtgrijze kop en borst en een zwarte staart met witte buitenranden. Bij cassins koningstiran Tyrannus vociferans zijn kop en borst donkerder grijs, met een scherp afgetekende witte kin.
Leefgebied
Open bos, bosranden, galerijbos, open plekken, weiland met bomen, dorpen en tuinen in het laagland, ook in seizoensbos en doornstruweel. Jaagt vanaf een hoge zitplaats op vliegende insecten en eet ook vruchten. Bouwt een open komnest in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Atlantische kant van Mexico vanaf Nuevo León en Tamaulipas zuidwaarts tot het schiereiland Yucatán, verder in Belize en het noorden van Guatemala. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Texas, waar een deel van de vogels in de winter wegtrekt.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op het schiereiland Yucatán en in het noordoosten van Mexico is de roep de enige zekere manier om hem van de tropische koningstiran te scheiden; stille vogels blijven vaak onbepaald.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Algemeen in halfopen terrein binnen zijn verspreidingsgebied.
Wetenschappelijke naam
Tyrannus couchii | Baird, 1858
Baird beschreef de soort in 1858 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Tyrannus werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. Tyrannus is Latijn (van Grieks turannos) voor 'tiran, alleenheerser', naar het agressieve gedrag waarmee deze vogels zelfs roofvogels verjagen. couchii eert de Amerikaanse legerofficier en natuuronderzoeker Darius Nash Couch (1822–1897), die het type in Noordoost-Mexico verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Diego, Nuevo León, Mexico.