Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Rosse piha

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Rosse piha | Lipaugus unirufus

Rufous Piha | Piha rojiza

De rosse piha is een egaal roodbruine cotinga van het binnenste van vochtig laaglandbos. Hij zit lang stil rechtop in de middelste laag van het bos en valt vooral op door zijn luide, fluitende roep. In het gidsgebied leeft hij van het zuidoosten van Mexico tot Panama.

Rosse piha (Lipaugus unirufus)
Foto: Randall Ortega — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, heldere fluittoon, vaak in twee of drie delen, zoals pieer of wie-wieoe. Roept vaak als reactie op een plotseling hard geluid, zoals een vallende tak of donder.

Luister: RoepXC1074010

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

24–26 cm. Egaal kaneel- tot roodbruin, de onderdelen iets lichter en de keel het lichtst. Groot donker oog en een vrij brede, donkere snavel. Vrij lange staart en een rechtopstaande houding. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De rosse treurtiran Rhytipterna holerythra lijkt sterk, maar is kleiner en slanker, met een dunnere snavel en een andere roep. De geelpluimtreurtiran Laniocera rufescens heeft lichte vlekken op de vleugeldekveren en is op de borst fijn geschubd. De kaneelbekarde Pachyramphus cinnamomeus is veel kleiner, onder lichter, met een donkere teugel en een lichte streep erboven.

Leefgebied

Binnenkant van vochtig, altijdgroen laagland- en voetheuvelbos, meestal beneden 1000 m, ook oud secundair bos. Zit stil in de middelste laag en vliegt met een korte sprong naar vruchten of insecten die hij in de vlucht van blad of tak plukt.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Caribische kant van het zuidoosten van Mexico, door Belize, Guatemala, Honduras en Nicaragua tot Costa Rica, daar ook aan de Pacifische kant in het zuiden; in Panama aan beide kanten. Buiten het gidsgebied in het westen van Colombia en het noordwesten van Ecuador.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Vaker gehoord dan gezien. Geregeld te horen bij La Selva in Costa Rica en langs de Camino del Oleoducto (Pipeline Road) in Panama. Een harde handklap lokt soms een roep uit, waarna de vogel op te sporen is.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Vrij algemeen in aaneengesloten bos; verdwijnt waar het bos versnipperd raakt.

Wetenschappelijke naam

Lipaugus unirufus | Sclater, 1860

Sclater beschreef de soort in 1860 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Lipaugus werd in 1828 ingevoerd door Boie. Lipaugus is Grieks, van lipaugēs 'donker, door het licht verlaten' (leipō 'verlaten', augē 'glans'), naar het sobere verenkleed of het schemerige woud. unirufus is Latijn, van unus 'één' en rufus 'rossig': 'geheel rossig', naar het egaal roestbruine verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Playa Vicente, destijds Oaxaca (nu Veracruz), Mexico.