Alle soorten › Zangvogels › Koningstirannen › Roodstaarttiran

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Roodstaarttiran | Terenotriccus erythrurus

Ruddy-tailed Flycatcher | Mosquerito colirrojo

De roodstaarttiran is een zeer kleine tiranachtige van de ondergroei en middenlaag van vochtig laaglandbos, met een grijsachtige kop, kaneelrode vleugels en een helder roodbruine staart. Hij zit vaak stil op een dun takje en tilt daarbij af en toe beide vleugels tegelijk op. In het gidsgebied leeft hij van het zuidoosten van Mexico tot Panama.

Roodstaarttiran (Terenotriccus erythrurus)
Foto: Anthony Batista — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, dunne en scherpe tonen, vaak in tweetallen of korte reeksen herhaald.

Luister: ZangXC782458

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

10 cm. Kop en bovenrug grijsachtig olijf, met grote donkere ogen en een smalle lichte oogring. Vleugels kaneelrood, stuit en staart helder roodbruin. Keel en borst licht kaneel tot okerkleurig, buik lichter. Snavel kort en breed, ondersnavel licht. Mannetje en vrouwtje lijken op elkaar.

Verwarrings­soorten

De zwavelstuittiran Myiobius sulphureipygius en de zwartstaarttiran Myiobius atricaudus hebben een gele stuit en een zwarte staart. De tropische kroontiran Onychorhynchus coronatus heeft ook een rode staart, maar is veel groter, met een lange, platte snavel en een hamervormige kop.

Leefgebied

Ondergroei en middenlaag van vochtig, altijdgroen laagland- en voetheuvelbos en oud secundair bos, meestal beneden 1000 m. Vangt kleine insecten in snelle uitvallen naar de onderkant van bladeren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Van het zuidoosten van Mexico door Belize, Guatemala, Honduras en Nicaragua tot Costa Rica en Panama; vooral aan de Caribische kant, in het zuiden van Costa Rica en in Panama ook aan de Pacifische kant. Buiten het gidsgebied in het noorden van Zuid-Amerika en grote delen van het Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Geregeld te zien bij La Selva in Costa Rica en langs de Camino del Oleoducto (Pipeline Road) in Panama. Let in schaduwrijke ondergroei op een klein vogeltje dat met beide vleugels tegelijk opwipt.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Vrij algemeen in vochtig laaglandbos; verdwijnt waar het bos wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Terenotriccus erythrurus | (Cabanis, 1847)

Cabanis beschreef de soort in 1847 als M[yiobius] erythrurus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Terenotriccus werd in 1905 ingevoerd door Ridgway. Terenotriccus is Grieks, van terenos 'teer, fijn' en trikkos, een onbekend vogeltje dat in de vogelkunde voor tirannen staat: 'tere tiran'. erythrurus is Grieks, van eruthros 'rood' en -ouros '-staartig', naar de roodbruine staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.