Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Roodkruinspecht
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves › Neushoornvogels, ijsvogels en spechten Picocoraciae › IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes
Roodkruinspecht | Melanerpes rubricapillus
Red-crowned Woodpecker | Carpintero coronirrojo
De roodkruinspecht is een kleine Melanerpes-specht van het zuiden van Costa Rica en Panama, die ook in Zuid-Amerika voorkomt. Hij is algemeen in bosranden, plantages, parken en tuinen. In het gidsgebied vervangt hij de hoffmanns specht in het zuiden.
Geluid
Een rollende, vaak trillende reeks als tsjurr, tsjurr, krr-r-r-r met een abrupte slottoon; bij balts een herhaald wieka, wieka, verder kwetterende roepen.
Opname: Francisco contreras — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
16–18 cm. Voorhoofd geelachtig wit. Het mannetje heeft een rode kruin en een oranjerode nek; bij het vrouwtje is de kruin lichtgrijs tot vuilwit en alleen de nek roodachtig. Wangen, keel en onderdelen grijsbeige, met een roodachtige tot oranjerode vlek midden op de buik. Mantel en rug zwart-wit gebandeerd, stuit wit, slagpennen zwart met witte banden.
Verwarringssoorten
De hoffmanns specht Melanerpes hoffmannii (noordelijker in Costa Rica) heeft een gele in plaats van rode nek en een gele buikvlek; in het centrale Pacifische deel van Costa Rica komen mengvormen voor. De zwartwangspecht Melanerpes pucherani heeft een zwarte vlek rond het oog en leeft vooral in vochtig bos. De goudnekspecht Melanerpes chrysauchen heeft een goudgele nek en een zwarte rug met een witte middenstreep.
Leefgebied
Bosranden, secundair bos, droog en halfopen bos, mangrove, weiland met bomen, plantages, parken en tuinen, van zeeniveau tot ongeveer 1700 m. Eet insecten en vruchten. Beide ouders hakken de nestholte in een stam, een tak of een paal.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Pacifische kant van het zuiden van Costa Rica, ongeveer vanaf de omgeving van Parrita en Quepos zuidwaarts, en vrijwel heel Panama in open en halfopen terrein, ook op de Parelseilanden. Buiten het gidsgebied door het noorden van Colombia en Venezuela tot Guyana en Suriname, en op Tobago.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Algemeen in parken en tuinen in Panama-Stad, onder meer in het Parque Natural Metropolitano, en in Costa Rica op het schiereiland Osa en rond Golfito. De rollende roep is vaak het eerste teken.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Een algemene soort die goed gedijt in secundair bos, plantages en tuinen.
Wetenschappelijke naam
Melanerpes rubricapillus | (Cabanis, 1862)
Cabanis beschreef de soort in 1862 als Centurus rubricapillus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Melanerpes werd in 1832 ingevoerd door Swainson. Melanerpes is Grieks, van melas 'zwart' en herpēs 'kruiper': 'zwarte kruiper'. rubricapillus is Latijn, van ruber 'rood' en capillus 'haar (van het hoofd)', naar de rode kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Barranquilla, Colombia.