Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Roestkeelbaardkoekoek

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves › Neushoornvogels, ijsvogels en spechten Picocoraciae › IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes

Roestkeelbaardkoekoek | Hypnelus ruficollis

Russet-throated Puffbird | Buco bobito

De roestkeelbaardkoekoek is een bruine baardkoekoek met een roestkleurige keel en één zwarte borstband, een vogel van droog, half open land in het noorden van Zuid-Amerika. In Panama is hij pas sinds 2017 waargenomen, op enkele plaatsen in het oosten van het land. Waarschijnlijk breidt hij zich vanuit Colombia uit over het ontboste land.

Roestkeelbaardkoekoek (Hypnelus ruficollis)
Foto: Neil Orlando Diaz Martinez — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, ritmisch, steeds herhaald wok-wok-wok-wok, vaak als duet of door een groepje tegelijk, dat lang kan aanhouden.

Luister: ZangXC317697

Opname: Nick Komar — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

20–22 cm. Kruin en bovendelen bruin met lichte okerkleurige vlekjes en randjes. Voorhoofd, teugel en wangen wit tot lichtgeel. Keel en onderdelen roestbruin tot okerkleurig, met één brede zwarte band over de borst. Het oog is lichtgeel. De snavel is zwaar, zwart en heeft een haakje aan de punt. Geslachten gelijk.

Verwarrings­soorten

De gebandeerde baardkoekoek Nystalus radiatus is over het hele lijf fijn zwart gebandeerd en heeft geen zwarte borstband. De witsnorbaardkoekoek Malacoptila panamensis is kleiner, gestreept, met een rood oog en witte snorveren, en leeft in de onderlaag van gesloten bos.

Leefgebied

Droog en half open land met struiken en losse bomen, weiland met bomen, struweel langs rivieren, galerijbos en bosranden in het laagland. Zit lang stil op een lage tak en duikt op grote insecten en kleine hagedissen op de grond of in het gebladerte. Nestelt in een holte in een termietennest in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen enkele waarnemingen in het oosten van Panama: in 2017 bij Tortí in het oosten van de provincie Panamá, en later in Darién (langs de Río Tuquesa) en in het uiterste oosten van Guna Yala. Buiten het gidsgebied in het noorden van Colombia en in Venezuela.

Hoe en wanneer kijken

Het meest kans in open, ontbost land met struiken en bomen in het oosten van de provincie Panamá en in Darién. De luide, ritmische roep valt eerder op dan de stil zittende vogel.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In Panama zeldzaam; of er een vaste populatie is, is nog onduidelijk.

Wetenschappelijke naam

Hypnelus ruficollis | (Wagler, 1829)

Wagler beschreef de soort in 1829 als Capito ruficollis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hypnelus werd in 1863 ingevoerd door Cabanis & Heine. Hypnelus komt van Grieks hupnēlos 'slaperig, traag', van hupnos 'slaap', naar het rustige gedrag van baardkoekoeken. ruficollis is Latijn, van rufus 'rood, roestkleurig' en collum 'hals', naar de roestbruine keel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cartagena, Colombia (oorspronkelijk abusievelijk 'Mexico').