Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Rode sabelvleugel

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores

Rode sabelvleugel | Pampa rufa

Rufous Sabrewing | Fandanguero rojizo

De rode sabelvleugel is een grote kolibrie met kaneelkleurige onderdelen, endemisch voor de Pacifische hellingen van de bergen van Chiapas, Guatemala en El Salvador. Bij het mannetje zijn de schachten van de buitenste handpennen verdikt en afgeplat, zoals bij alle sabelvleugels. Hij leeft vaak in schaduwkoffieplantages.

Rode sabelvleugel (Pampa rufa)
Foto: Joseph C Boone — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een scherp, droog tsjip. Mannetjes zingen in groepjes een gevarieerde reeks piepende en kwetterende tonen.

Luister: ZangXC314700

Opname: Guillermo Funes — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een licht gebogen zwarte snavel. De bovendelen zijn bronsgroen, met een kleine witte vlek achter het oog. De onderdelen zijn egaal kaneelkleurig. De afgeronde staart is roestbruin, met een zwarte band voor de kaneelkleurige top; de middelste pennen zijn groen. De geslachten lijken op elkaar; het mannetje heeft verdikte schachten aan de buitenste handpennen.

Verwarrings­soorten

De kaneelkleurige amazilia Amazilia rutila is kleiner, heeft een rode snavel met een zwarte punt en geen zwarte staartband; hij leeft vooral in het droge laagland. De violette sabelvleugel Campylopterus hemileucurus is groter, het mannetje is donker violet en beide geslachten hebben witte buitenste staartpennen. De wigstaartsabelvleugel Pampa curvipennis heeft grijze onderdelen en een wigvormige staart zonder roestbruin.

Leefgebied

Vochtig berg- en heuvelbos, nevelwoud, bosranden en schaduwkoffieplantages, ongeveer tussen 900 en 2000 m, buiten het broedseizoen ook lager. Foerageert in de ondergroei en middelste lagen, onder meer bij bloemen van heliconia's en bananen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Endemisch voor het gidsgebied. Aan de Pacifische kant van de Sierra Madre de Chiapas in het zuiden van Mexico, mogelijk tot in het uiterste oosten van Oaxaca, en verder aan de Pacifische hellingen van de vulkaanketen in Guatemala en in het westen van El Salvador.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de koffieplantages en het bos op de hellingen van de vulkanen rond het meer van Atitlán, zoals bij Los Tarrales; in Chiapas in het biosfeerreservaat El Triunfo; in El Salvador in het nationaal park El Imposible.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Vrij algemeen binnen een klein verspreidingsgebied. Omzetting van schaduwkoffie in open plantages en verlies van bergbos kunnen de soort plaatselijk treffen.

Wetenschappelijke naam

Pampa rufa | (Lesson, 1840)

Lesson beschreef de soort in 1840 als Campylopterus rufus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pampa werd in 1854 ingevoerd door Reichenbach. Pampa is overgenomen van Ornismya pampa van Lesson (1832); wat dat woord betekent heeft Lesson niet uitgelegd en de herkomst is onduidelijk. rufa is Latijn voor 'rossig, roodbruin', naar de kaneelkleurige onderdelen en staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guatemala (niet nader bepaald).