Alle soorten › Trogonachtigen › Trogons › Noordelijke koperstaarttrogon
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves
Noordelijke koperstaarttrogon | Trogon ambiguus
Coppery-tailed Trogon | Coa cola cobriza
De noordelijke koperstaarttrogon is een roodbuikige trogon van droogbos, eikenbos en oeverbos in Mexico, met uitlopers tot in het zuidoosten van Arizona. Hij is de enige trogon die regelmatig ten noorden van Mexico broedt en is pas kort geleden als aparte soort erkend, naast de koperstaarttrogon Trogon elegans van Midden-Amerika. In het noorden van het areaal is hij vooral in de zomer aanwezig.
Geluid
Een reeks van vier tot tien lage, hese, kwakende kowk-noten, die wat aan een kalkoen of een kikker doet denken, vaak herhaald vanaf een verborgen zitplaats. Daarnaast een raspend gekakel.
Opname: Garrett Craig — CC BY-NC 4.0 · omgezet naar mono · iNaturalist
Herkenning
28–31 cm. Het mannetje is groen op kop, borst en rug, met een koperkleurige glans op de bovenkant van de staart, een zwartachtig gezicht en keel, een oranjerode oogring, een gele snavel en een witte band tussen de groene borst en de rode buik. De onderkant van de staart is fijn grijs-wit gevlekt met brede witte punten. Het vrouwtje is grijsbruin op kop, borst en rug, met een witte vlek achter het oog, een witte borstband en een witachtige buik die naar de onderstaartdekveren toe roze tot rood wordt.
Verwarringssoorten
De koperstaarttrogon Trogon elegans lijkt er sterk op, maar leeft alleen van Guatemala tot Costa Rica; de verspreidingsgebieden overlappen niet. De Mexicaanse trogon Trogon mexicanus leeft meestal hoger in het bergbos, heeft geen koperglans op de staart en een vrijwel zwarte staartonderkant met drie brede witte banden. De geoorde trogon Euptilotis neoxenus is groter en heeft geen witte borstband en geen gele snavel. De gekraagde trogon Trogon collaris heeft een zwart-wit gestreepte staartonderkant en leeft in vochtiger bos in het oosten en zuiden van Mexico.
Leefgebied
Eikenbos en pijn-eikenbos in de bergen, oeverbos met platanen in canyons, tropisch droogbos en doornbos, van zeeniveau tot ongeveer 2500 m. In het noorden vooral in beboste canyons in de bergen. Eet grote insecten en vruchten en nestelt in een boomholte, vaak een oud spechtennest.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Mexico: in het westen vanaf het oosten van Sonora en het westen van Chihuahua zuidwaarts door Sinaloa, Durango, Nayarit (ook de Islas Marías), Jalisco, Colima en Michoacán tot Guerrero en Oaxaca; in het oosten vanaf Coahuila, Nuevo León en Tamaulipas door San Luis Potosí, Querétaro en Hidalgo tot Puebla en Veracruz; ook plaatselijk in het binnenland van Midden-Mexico. In het noorden van Sonora en Chihuahua vooral 's zomers aanwezig. Ten zuiden van Oaxaca en in de rest van het gidsgebied komt hij niet voor. Buiten het gidsgebied als broedvogel in het zuidoosten van Arizona en als zeldzame gast in het zuiden van Texas en New Mexico.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Regelmatig in het droogbos rond San Blas in Nayarit en in de canyons van de Sierra Madre Occidental in Sinaloa en Durango. Net buiten het gidsgebied bekend uit Madera Canyon en Cave Creek Canyon in Arizona. De kwakende roep wordt vaak eerder gehoord dan dat de vogel gezien wordt.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. In Mexico wijdverbreid; in Arizona een kleine populatie die afhankelijk is van oeverbos in canyons.
Wetenschappelijke naam
Trogon ambiguus | Gould, 1835 (GBIF: Trogon elegans)
Gould beschreef de soort in 1835 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Trogon werd in 1760 ingevoerd door Brisson. Trogon is Grieks, van trōgōn 'knagend, vruchten etend'. ambiguus is Latijn voor 'twijfelachtig, dubbelzinnig', omdat de vogel sterk lijkt op Trogon elegans. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Noord-Mexico.