Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Guatemalagrondspecht

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves › Neushoornvogels, ijsvogels en spechten Picocoraciae › IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes

Guatemalagrondspecht | Colaptes mexicanoides

Guatemalan Flicker | Carpintero de pechera mesoamericano

De guatemalagrondspecht is de grondspecht van de hooglanden van Chiapas tot het noorden van Nicaragua. Hij werd lang als vorm van de gouden grondspecht beschouwd, maar wordt nu als aparte soort behandeld. Hij is te herkennen aan de roodbruine kruin, de dicht gebandeerde rug en de witte stuit.

Guatemalagrondspecht (Colaptes mexicanoides)
Foto: Grete Pasch — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een lange, snelle reeks wik-wik-wik-wik, een enkel, luid kliew en een zacht wieka-wieka tussen partners.

Luister: OpnameiNaturalist

Opname: Diego Manzano Méndez — CC BY-NC 4.0 · omgezet naar mono · iNaturalist

Herkenning

29–33 cm. Kruin en nek kaneel- tot roodbruin, het gezicht grijs. Het mannetje heeft een rode baardstreep, het vrouwtje niet. De rug is bruin met dichte, brede zwarte bandering; op de borst een zwarte halvemaan, de rest van de onderkant lichtbruin met veel zwarte vlekken. De onderkant van vleugels en staart is oranjerood tot zalmrood. In vlucht valt de witte stuit op.

Verwarrings­soorten

De gouden grondspecht Colaptes auratus komt alleen ten noorden en westen van de landengte van Tehuantepec voor en heeft een bruingrijze kruin en een minder dicht gebandeerde rug. De olijfrugspecht Colaptes rubiginosus is groen, heeft een grijze kruin met rode randen en mist de witte stuit en de zwarte borstband.

Leefgebied

Open dennen- en pijn-eikenbos, pijnsavanne, bosranden en open plekken met verspreide dennen in de hooglanden, vooral tussen ongeveer 1000 en 3000 m, ook akkerranden en weiden met bomen. Foerageert veel op de grond naar mieren.

Verspreiding en trek

Hooglanden van Chiapas in het zuiden van Mexico, Guatemala, El Salvador, Honduras en het noorden en midden van Nicaragua. Komt niet buiten het gidsgebied voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Wordt regelmatig gezien in de bossen rond San Cristóbal de las Casas in Chiapas, bij de Laguna Chicabal bij Quetzaltenango in Guatemala en in La Tigra bij Tegucigalpa in Honduras.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. In de dennen- en pijn-eikenbossen van de hooglanden plaatselijk algemeen; open, half ontboste landschappen met oude dennen zijn voor de soort geschikt.

Wetenschappelijke naam

Colaptes mexicanoides | de Lafresnaye, 1844

De Lafresnaye beschreef de soort in 1844 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Colaptes werd in 1825 ingevoerd door Vigors. Colaptes is Grieks kolaptēs 'beitelaar', van kolaptō 'hakken, beitelen', naar het hakken in hout. mexicanoides betekent 'lijkend op mexicanus', met het Griekse -oidēs 'gelijkend', naar de gelijkenis met de roodschachtgrondspecht (vroeger Colaptes mexicanus). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico.