Alle soorten › Zangvogels › Spotlijsters › Gevlekte spotlijster

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Gevlekte spotlijster | Toxostoma ocellatum

Ocellated Thrasher | Cuitlacoche manchado

De gevlekte spotlijster is een grote spotlijster van droog struikland in de hooglanden van Midden-Mexico, te herkennen aan de grote, ronde zwarte vlekken op de lichte onderdelen. Hij leeft verscholen en is vooral in het voorjaar te vinden, wanneer hij vanaf een struiktop zingt. De soort komt alleen in Mexico voor.

Gevlekte spotlijster (Toxostoma ocellatum)
Foto: Dominic Sherony — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een rijke, gevarieerde zang van fluitende en schorre frasen, vaak twee keer herhaald, lijkend op die van andere spotlijsters. Roep een droog tsjak.

Luister: ZangXC1169397

Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

27–30 cm. Bovendelen grijsbruin. Onderdelen wit tot licht okerkleurig, op borst en flanken dicht bezet met grote, ronde zwartachtige vlekken. Kop met een licht wenkbrauwstreepje, donkere wangen en een donkere baardstreep. Twee smalle witte vleugelstrepen. Snavel lang, zwart en gebogen; staart lang. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De krombekspotlijster Toxostoma curvirostre heeft veel vagere, grijze borstvlekken, een oranje oog en een egaler gezicht. De langsnavelspotlijster Toxostoma longirostre is roodbruin van boven, heeft zwarte lengtestrepen in plaats van ronde vlekken en leeft in het laagland van het noordoosten.

Leefgebied

Droog tot halfdroog struikland in de hooglanden, met acacia, agave en cactussen, ook open eiken- en jeneverbesstruweel en de randen van pijn-eikenbos, meestal tussen 1400 en 3000 m. Zoekt op de grond onder struiken naar insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Endemisch voor de hooglanden van Midden-Mexico, van Guanajuato en Hidalgo zuidwaarts via de staat Mexico, Puebla en Tlaxcala tot Oaxaca. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het voorjaar, vooral van maart tot juni, zingen mannetjes vroeg in de ochtend vanaf de top van een struik of agave; buiten die periode wordt de soort zelden gezien.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd (LC). Vrij schaars en plaatselijk; het droge struikland van de hooglanden staat onder druk door begrazing, akkerbouw en uitbreidende steden.

Wetenschappelijke naam

Toxostoma ocellatum | (Sclater, 1862)

Sclater beschreef de soort in 1862 als Harporhynchus ocellatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Toxostoma werd in 1831 ingevoerd door Wagler. Toxostoma is Grieks, van toxon 'boog' en stoma 'mond', naar de lange, gebogen snavel. ocellatum is Latijn voor 'met oogvlekjes' (van ocellus 'oogje'), naar de ronde donkere vlekken op borst en buik. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Oaxaca, Mexico.