Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Douglas' kuifkwartel

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Eend- en hoendervogels Galloanserae

Douglas' kuifkwartel | Callipepla douglasii

Elegant Quail | Codorniz cresta dorada

De douglas' kuifkwartel is een kuifkwartel die alleen in het westen van Mexico voorkomt, van Sonora tot Jalisco. Het mannetje draagt een rechtopstaande, okergele kuif en heeft een grijze onderkant vol witte vlekken. Groepen leven in doornstruweel en droogbos aan de voet van de Sierra Madre Occidental. De soort is genoemd naar de Schotse plantenverzamelaar David Douglas.

Douglas' kuifkwartel (Callipepla douglasii)
Foto: Francisco Farriols Sarabia — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Groepsleden houden tijdens het foerageren contact met een zacht tsjip-tsjip. Bij het verzamelen van de groep in de avond en de ochtend klinkt een luider, kraaiend koe-kauw.

Luister: ZangXC504306

Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

24–27 cm; gedrongen, met een korte staart. Het mannetje heeft een rechtopstaande, goudgele tot okerbruine kuif, een grijze, fijn zwart en wit gespikkelde kop, grijsbruine bovendelen met roodbruin op de schouders en vleugeldekveren, en een grijze onderkant met ronde witte vlekken; de flanken zijn kastanjebruin met witte vlekken. Het vrouwtje is bruiner, met een korte, bruine kuif, een gespikkelde kop en een grijsbruine, wit gevlekte en gebandeerde onderkant zonder kastanjebruin.

Verwarrings­soorten

De gambels kuifkwartel Callipepla gambelii, die in Sonora aan het areaal grenst, heeft een zwarte, naar voren gebogen pluim en bij het mannetje een zwart gezicht en een zwarte buikvlek. De bandkwartel Philortyx fasciatus, verder zuidelijk vanaf Jalisco, is fijn zwart-wit gebandeerd op de onderkant en mist de opstaande okergele kuif. De Virginiaanse boomkwartel Colinus virginianus heeft geen opstaande kuif en een duidelijke oogstreep.

Leefgebied

Doornstruweel, droog loofbos en de randen van galerijbos, ook akkers, weiland en struikrijk braakland met verspreide bomen, van zeeniveau tot ongeveer 1000 m, plaatselijk hoger. Profiteert van open plekken in gekapt bos. Leeft in groepen op de grond; bij verstoring blijven de vogels stil zitten of rennen ze weg en vliegen ze pas op het laatste moment op.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Endemisch voor het westen van Mexico: het zuiden van Sonora en het zuidwesten van Chihuahua, Sinaloa, het westen van Durango, Nayarit en het noorden en westen van Jalisco, met een uitloper in het westen van Zacatecas. De soort komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Rond San Blas in Nayarit, bijvoorbeeld bij Singayta, en in het doornstruweel rond Álamos in Sonora en in de uitlopers van de Sierra Madre ten oosten van Mazatlán, vroeg in de ochtend. Groepjes steken vaak zandwegen over.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Binnen het beperkte areaal vrij algemeen; de soort lijkt te profiteren van het openmaken van droogbos.

Wetenschappelijke naam

Callipepla douglasii | (Vigors, 1829)

Vigors beschreef de soort in 1829 als Ortyx Douglasii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Callipepla werd in 1832 ingevoerd door Wagler. Callipepla is Grieks, van kallipeplos 'fraai gekleed', uit kallos 'schoonheid' en peplos 'gewaad'. douglasii eert de Schotse botanicus en plantenverzamelaar David Douglas (1799–1834). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mazatlán, Sinaloa, Mexico.