Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Bisschopstangare

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Bisschopstangare | Thraupis episcopus

Blue-grey Tanager | Tangara azuleja

De bisschopstangare is een middelgrote, blauwgrijze tangare van half open en bewoond land. Hij leeft in paren of kleine groepen in bosranden, plantages, tuinen en parken, ook midden in dorpen en steden. In het gidsgebied komt hij voor van het zuiden van Mexico tot Panama.

Bisschopstangare (Thraupis episcopus)
Foto: katiuska19 — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Roept dunne, hoge piepjes, zoals tsie en tsuu. De zang is een snelle, piepende en wat krassende reeks tjilpende tonen, vaak lang volgehouden vanaf een tak of draad.

Luister: ZangXC1183076

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

16–18 cm. Vrij slanke tangare met een korte, stevige, donkere snavel. Kop en onderdelen licht grijsblauw, rug iets donkerder blauwgrijs. Vleugels en staart helderder blauw; de kleine vleugeldekveren vormen een violetblauwe tot lichtblauwe schoudervlek. Geen tekening op kop of vleugels. Mannetje en vrouwtje lijken op elkaar; het vrouwtje en jonge vogels zijn doffer en grijzer.

Verwarrings­soorten

De palmtangare Thraupis palmarum heeft hetzelfde postuur, maar is grijsolijf met een zwarte achterhelft van de vleugel. De geelvleugeltangare Thraupis abbas (zuidelijk Mexico tot Nicaragua) is groter, met een lila-blauwe kop, een olijfgrijze rug en zwarte vleugels met een gele vlek. De grijze tangare Tangara inornata (Costa Rica en Panama) is kleiner en donkerder grijs, met een zwartachtig masker en een kleine blauwe schoudervlek.

Leefgebied

Bosranden, open bos, secundair bos, oeverbos, plantages, schaduwkoffie, weiland met bomen, tuinen en parken; mijdt gesloten bos. Vooral in laagland en heuvels tot ongeveer 2000 m, plaatselijk hoger. Eet vruchten, nectar, bladknoppen en insecten, en komt in tuinen af op bananen en ander fruit.

Verspreiding en trek

Van zuidelijk Veracruz en het noorden van Oaxaca en Chiapas over Tabasco, het zuiden van het schiereiland Yucatán, Belize en Guatemala; van Honduras tot Panama aan beide kanten, maar schaarser in de droogste Pacifische laaglanden. Buiten het gidsgebied in een groot deel van tropisch Zuid-Amerika, tot in Bolivia en Amazonisch Brazilië, en op Trinidad en Tobago. De Midden-Amerikaanse vogels hebben een blauwe schoudervlek; in delen van het Amazonegebied leven vormen met witte schouders. Al deze vormen worden tot één soort gerekend.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Een van de gewoonste tangares in tuinen en parken van Costa Rica en Panama; bij voedertafels met bananen is hij vaak een van de eerste bezoekers.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd (LC). Algemeen en wijdverbreid; profiteert van ontbossing en van de uitbreiding van tuinen en plantages.

Wetenschappelijke naam

Thraupis episcopus | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Tanagra Episcopus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Thraupis werd in 1826 ingevoerd door Boie. Thraupis is het oud-Griekse woord voor een niet nader bekend klein vogeltje dat Aristoteles noemt. episcopus is Latijn voor 'bisschop', een naam die teruggaat op Buffons 'L'Évêque', naar de blauwe kleur. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië (waarschijnlijk Cayenne, Frans-Guyana).