Alle soorten › Zangvogels › Goudhaantjes › Amerikaanse goudhaan

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Amerikaanse goudhaan | Regulus satrapa

Golden-crowned Kinglet | Reyezuelo de oro

De amerikaanse goudhaan is een van de kleinste zangvogels van het gidsgebied, met een gestreepte kop en een gele kruin. In Mexico en Guatemala leeft een standvaste populatie in hooggelegen naald- en pijn-eikenbos, waar hij hoog in de bomen in groepjes rondtrekt.

Amerikaanse goudhaan (Regulus satrapa)
Foto: CheepShot — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Zeer hoge, dunne roepjes, tsi-tsi-tsi, vaak in een korte reeks en voor veel mensen nauwelijks hoorbaar. De zang is een reeks hoge tonen die eindigt in een snelle, dalende roller.

Luister: ZangXC1100995

Opname: Greg Irving — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

9–10 cm. Kruin geel, bij het mannetje met een oranje midden, aan beide kanten afgezet met zwart. Witte wenkbrauwstreep en zwarte oogstreep. Bovendelen olijfgroen, onderdelen vuilwit tot grijsachtig. Twee witte vleugelstrepen met een donkere band erachter; slagpennen geel gerand. Snavel kort en dun.

Verwarrings­soorten

De roodkroonhaan Corthylio calendula mist de gestreepte kop en heeft een gebroken witte oogring. De sikkelborstzanger Oreothlypis superciliosa heeft ook een witte wenkbrauwstreep, maar is groter, met een grijze kop, een gele keel en borst en een kastanjebruine borstband.

Leefgebied

Hooggelegen naaldbos met zilverspar (Abies) en den, ook pijn-eikenbos in de bergen, meestal boven 2000 m. Zoekt hoog in de kruinen van naaldbomen naar kleine insecten en spinnen, vaak in kleine groepjes en samen met mezen en andere zangvogels.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied in de hogere bergen van Mexico, van de Sierra Madre Occidental en de vulkaangordel van Midden-Mexico tot in Oaxaca en Chiapas, en in de hooglanden van Guatemala. Vogels uit het noorden bereiken in de winter in kleine aantallen het noorden van Mexico. Buiten het gidsgebied in Canada, Alaska en de Verenigde Staten.

  • Jaarrond
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het meest kans in hoog naaldbos met zilverspar, bijvoorbeeld op de hoge vulkanen van Midden-Mexico. Let op de zeer hoge roepjes hoog in de bomen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Wijdverbreid in Noord-Amerika; de populatie in Mexico en Guatemala is beperkt tot hooggelegen naaldbos en daardoor plaatselijk.

Wetenschappelijke naam

Regulus satrapa | Lichtenstein, 1823

Lichtenstein beschreef de soort in 1823 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Regulus werd in 1800 ingevoerd door Cuvier, GLCFD. Regulus is Latijn voor 'koninkje', een verkleinvorm van rex 'koning', naar de gouden kruinstreep. satrapa komt van het Griekse satrapēs 'satraap, Perzisch stadhouder', naar de oranjegele kruin als een vorstelijk hoofdtooi. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Noord-Amerika (niet nader bepaald).