Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Zwarte arendbuizerd

Zwarte arendbuizerd | Buteogallus urubitinga

Great Black Hawk | Aguililla-negra mayor

De zwarte arendbuizerd is de grootste van de zwarte buizerds: een krachtige, langpotige roofvogel van bos, bosranden en kust. Binnen het gebied is hij op Tobago een vertrouwde verschijning, terwijl hij op Trinidad maar weinig wordt gezien.

Zwarte arendbuizerd (Buteogallus urubitinga)
Foto: Francesco Veronesi from Italy — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een lange, hoog fluitende roep met een zachte aanloop, oe-wiiiiiie, vaak in vlucht of vanaf een zitplaats.

Luister: ZangXC958044

Opname: Guillermo Menéndez (gmmv80) — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

56–64 cm, met brede vleugels, een vrij lange staart en lange gele poten. Volwassen vogels zijn geheel zwart, soms met fijne witte bandering op de dijen. Snavel zwart, snavelbasis en teugel geel. De staart is wit aan de basis en tot ver voorbij het midden, met een brede zwarte eindband en een smalle witte punt; ook de bovenstaartdekveren zijn wit. Jonge vogels zijn donkerbruin van boven met lichte vlekken, geelbruin van onder met donkere druppelvlekken, en hebben een staart met veel smalle, onregelmatige donkere banden. Volwassen kleed pas na enkele jaren.

Verwarrings­soorten

De zwarte buizerd Buteogallus anthracinus is kleiner en gedrongener, met kortere poten, bredere vleugels, een korte staart met één witte band halverwege en een lichte vlek aan de basis van de handpennen. De zwarte kuifarend Spizaetus tyrannus heeft een kuif, gevederde poten en een staart met meerdere grijze banden. De bandstaartbuizerd Buteo albonotatus is slanker, met tweekleurige ondervleugels en meer staartbanden.

Leefgebied

Bos, bosranden en open bos, vaak bij water, ook rivieroevers, kustbos, mangrove en half open landbouwgebied met bomen, van zeeniveau tot in de heuvels. Jaagt vanaf een zitplaats of lopend op de grond op hagedissen, slangen, kikkers, krabben, kleine zoogdieren, vogels, grote insecten en aas.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

Op Tobago een algemene standvogel over het hele eiland, van de beboste heuvelrug tot aan de kust. Op Trinidad schaars; de meeste waarnemingen komen uit het noorden en oosten. Buiten het gebied van Mexico door Midden-Amerika en Zuid-Amerika tot in het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op Tobago langs de wegen door het Main Ridge-bos en langs de kust, waar vogels op takken aan de bosrand zitten of in paren rondcirkelen. In vlucht is de witte staartbasis met de brede zwarte eindband het beste kenmerk; de zwarte buizerd is op Tobago zeldzaam.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt een zekere mate van verstoring van bos, maar gaat plaatselijk achteruit door ontbossing en vervolging.

Wetenschappelijke naam

Buteogallus urubitinga | (Gmelin, 1788)

Gmelin beschreef de soort in 1788 als Falco Urubitinga; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Buteogallus werd in 1830 ingevoerd door Lesson. Buteogallus is Latijn, van buteo 'buizerd' en gallus 'haan, hoen'; de reden voor dat tweede deel is niet duidelijk. urubitinga is een Tupi-naam voor een roofvogel, via de Braziliaanse beschrijvingen van Georg Marcgrave (1648). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Noordoost-Brazilië.