Alle soorten › Hoenderachtigen › Fazantachtigen › Wilde kalkoen

Wilde kalkoen | Meleagris gallopavo

Wild Turkey | Guajolote norteño

De wilde kalkoen is de stamvorm van de tamme kalkoen. Hij is niet inheems in het Caribisch gebied: de soort komt uit Noord-Amerika en Mexico, en de kalkoenen op de eilanden zijn tamme vogels of hun vrij levende nakomelingen. Al in de zestiende eeuw werden kalkoenen naar Hispaniola gebracht.

Wilde kalkoen (Meleagris gallopavo)
Foto: JANGA NAVYA — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Het mannetje laat een rollend, kollerend gol-gol-gol-gol horen; daarnaast zachte, tokkende en klokkende geluiden.

Luister: ZangXC1019836

Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

76–125 cm; het mannetje is veel groter dan het vrouwtje. Groot en zwaar, met een kale kop en hals, blauw en rood van kleur, een vlezig aanhangsel over de snavel en lellen aan de keel. De wilde vorm is donkerbruin met een koperen en bronzen glans; het mannetje draagt een baard van haarachtige veren op de borst. Tamme en verwilderde vogels zijn vaak wit, bont of dof donker. Het mannetje zet bij de balts de staart als een waaier op.

Verwarrings­soorten

Met geen andere vogel in het gebied te verwarren. De blauwe pauw Pavo cristatus heeft een bevederde kop met een kuifje en is blauw of bruin met een groene hals.

Leefgebied

In het gebied op erven, weiland en in kleinschalig boerenland bij dorpen; vrij rondlopende vogels zoeken ook bosranden op. Eet zaden, vruchten, insecten en ander klein voedsel en slaapt in bomen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

In het gebied vooral als gehouden vogel, vrij rondlopend op erven, op Cuba, Hispaniola en Puerto Rico; de meeste meldingen komen uit Cuba. Of er ergens in het gebied zelfstandige verwilderde populaties bestaan, is niet goed bekend. Van nature in het oosten en midden van de Verenigde Staten, het zuiden van Canada en Mexico; elders ingevoerd, onder meer op Hawaï en in Nieuw-Zeeland.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kalkoenen in het gebied zijn bijna altijd tamme of half-tamme vogels op erven en weiland. Bij een waarneming is het nuttig te noteren of de vogel vrij leeft en zich voortplant.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het Caribisch gebied een exoot, die vrijwel alleen als tamme of verwilderde huisvogel voorkomt.

Wetenschappelijke naam

Meleagris gallopavo | Linnaeus, 1758

Linnaeus beschreef de soort in 1758 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Meleagris voerde hij in datzelfde werk in. Meleagris is het Griekse woord voor 'parelhoen', door Linnaeus op de kalkoen overgedragen. gallopavo is Latijn, van gallus 'haan' en pavo 'pauw': 'haan-pauw'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico.