Alle soorten › Tinamoes › Tinamoes › Kleine tinamoe

Kleine tinamoe | Crypturellus soui

Little Tinamou | Tinamú menor

De kleine tinamoe is een gedrongen, vrijwel staartloze grondvogel van het bos, die veel vaker gehoord dan gezien wordt. Tinamoes zijn verwant aan de loopvogels, maar kunnen vliegen. Binnen het gebied komt de soort alleen op Trinidad voor, met een eigen ondersoort, andrei, die ook in het noordoosten van Venezuela leeft.

Kleine tinamoe (Crypturellus soui)
Foto: Gary L.Clark — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks zachte, trillerige fluittonen die in toonhoogte stijgen en in tempo versnellen; daarnaast een enkele dalende, klagende fluittoon. Roept vooral in de schemering, vaak vanuit dichte ondergroei.

Luister: ZangXC1166238

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

21–24 cm, rond van vorm, met een kleine kop, een dunne hals en een zeer korte staart. De bovendelen zijn egaal donker roetbruin zonder bandering, de kop grijzer, de keel witachtig. De onderdelen zijn warm okerbruin tot roestkleurig; het vrouwtje is gewoonlijk feller roestbruin dan het mannetje. De snavel is donker, de poten zijn olijfgroen tot geelachtig. Loopt onopvallend over de bosbodem; opgeschrikt vliegt hij laag en snorrend weg over een korte afstand.

Verwarrings­soorten

Op Trinidad komt geen andere tinamoe voor. De rosse kwartelduif Geotrygon montana en de grijskruinduif Leptotila rufaxilla lopen ook over de bosbodem, maar hebben de bouw van een duif, met een langere staart en een ronde kop, en vliegen weg met klapperende vleugels. De cayennebosral Aramides cajaneus heeft lange poten, een lange gele snavel en een grijze hals, en houdt zich op in vochtige plekken.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos, secundair bos en bosranden met dichte ondergroei, en verwaarloosde aanplant van cacao, koffie en bananen; op Trinidad ook in dennenaanplant. Zoekt op de bosbodem naar zaden, vruchten en ongewervelde dieren. Het nest is een kuiltje op de grond tussen strooisel of aan de voet van een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

In het gebied alleen op Trinidad, in de bossen van de Northern Range en elders in bebost gebied op het eiland. Op Tobago en op de andere eilanden ontbreekt de soort. Buiten het gebied van het zuiden van Mexico door Midden-Amerika tot in het noorden en midden van Zuid-Amerika, oostelijk van de Andes tot in Bolivia en Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op Trinidad langs bospaden in de Northern Range, bij schemering, wanneer de fluitreeksen uit de ondergroei klinken. De vogel zelf is het best te zien op rustige paden, waar hij soms langzaam over de bosbodem loopt.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd; in het grootste deel van het areaal vrij algemeen. Over de aantallen op Trinidad zijn weinig gegevens gepubliceerd. Tinamoes worden in het hele areaal bejaagd, en het kappen van bos treft de soort plaatselijk, al houdt ze stand in secundair bos en oude aanplant.

Wetenschappelijke naam

Crypturellus soui | (Hermann, 1783)

Hermann beschreef de soort in 1783 als Tinamus Soui; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Crypturellus werd in 1914 ingevoerd door Brabourne, WWK-H & Chubb. Crypturellus is een verkleinvorm van het oudere tinamoegeslacht Crypturus (Grieks kruptos 'verborgen' en oura 'staart'): 'kleine verborgenstaart'. soui is de klanknabootsende naam Soui die de Galibi rond Cayenne voor deze tinamoe gebruikten. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.