Alle soorten › Steltloperachtigen › Plevieren › Cayennekievit
Cayennekievit | Hoploxypterus cayanus
Pied Plover | Avefría de Cayena
De cayennekievit is een kleine, zwart-wit getekende kievit van zand- en slikoevers langs de rivieren en meren van tropisch Zuid-Amerika. Hij is een standvogel die nauwelijks trekt, en in het Caribisch gebied een zeer zeldzame dwaalgast: van Curaçao is één geval bekend, en de soort staat op de lijst van Trinidad en Tobago.
Geluid
Een helder, tweeledig kie-oe, met het tweede deel lager; in de baltsvlucht een herhaald klie. Dwaalgasten laten zich vaak weinig horen.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
21–24 cm. Een gedrongen kievit met een kenmerkend patroon: een zwart masker over voorhoofd, teugel en wangen dat via de halszijden doorloopt in een brede zwarte borstband; een zandbruine kruin, omrand door een witte band; een witte keel; zwarte schouderveren die een V op de bovenrug vormen; de mantel en de vleugeldekveren zandbruin, de onderdelen wit. Rode oogring, korte zwarte snavel en lange, rode poten. In vlucht contrasteren de zwarte handpennen, een witte vleugelbaan, de zandbruine dekveren en de witte staart met zwarte eindband. Geslachten gelijk; jonge vogels zijn vaalder, met lichte zomen en een gelige in plaats van rode oogring.
Verwarringssoorten
De Chileense kievit Vanellus chilensis is veel groter, grijs en bruin met een kuif en een zwarte keel en borst, zonder het witte keel- en kruinpatroon. De killdeerplevier Charadrius vociferus heeft twee smalle borstbanden, egaal bruine bovendelen en een oranjerossige stuit. Met zijn zwart-witte tekening, zandbruine rug en rode poten lijkt de cayennekievit op geen andere soort in het gebied.
Leefgebied
In het broedgebied zand- en grindbanken en slikoevers langs rivieren en meren in het laagland, vaak in bosrijk gebied. De vogel op Curaçao verbleef bij de vijvers van een golfbaan, wat laat zien dat dwaalgasten ook op kunstmatige oevers en kort gras terechtkomen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.
Verspreiding en trek
Op Curaçao werd in juni 2023 voor het eerst een cayennekievit vastgesteld, bij Blue Bay, waar hij ongeveer twee weken bleef. De soort staat ook op de officiële lijst van Trinidad en Tobago, dicht bij het vasteland van Zuid-Amerika. Van andere eilanden zijn geen gevallen bekend. Buiten het gebied in tropisch Zuid-Amerika ten oosten van de Andes, van Colombia, Venezuela en de Guyana's tot Ecuador, Peru, Bolivia, Brazilië en Paraguay.
Hoe en wanneer kijken
Een kans bestaat vooral op de eilanden voor de kust van Venezuela, Trinidad en de ABC-eilanden, op oevers van vijvers en waterbekkens. Een melding is met een foto snel bevestigd, want de tekening is uniek.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het Caribisch gebied een zeer zeldzame dwaalgast, met één geval van Curaçao; de soort staat daarnaast op de lijst van Trinidad en Tobago.
Wetenschappelijke naam
Hoploxypterus cayanus | (Latham, 1790)
Latham beschreef de soort in 1790 als Charadrius cayanus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hoploxypterus werd in 1856 ingevoerd door Bonaparte. Hoploxypterus is Grieks, van hoplon 'wapen', oxus 'scherp' en pteron 'vleugel', naar de scherpe spoor op de vleugelbocht. cayanus verwijst naar Cayenne in Frans-Guyana. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.