Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Blauwwitte zwaluw
Blauwwitte zwaluw | Pygochelidon cyanoleuca
Blue-and-white Swallow | Golondrina azul y blanca
De blauwwitte zwaluw is een van de algemeenste zwaluwen van Zuid-Amerika, van het laagland tot hoog in de Andes. In het Caribisch gebied is hij een zeldzame gast: vogels van de zuidelijke vorm Pygochelidon cyanoleuca patagonica trekken in de zuidelijke winter naar het noorden van Zuid-Amerika en bereiken daarbij Trinidad. De noordelijke nominaatvorm heeft mogelijk ooit op Trinidad gebroed.
Geluid
Een zoemend dzzzzjrieee en zacht gekwetter in vlucht.
Opname: Mauricio Cuéllar Ramírez — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
11–12 cm, klein en slank, met een gevorkte staart; de zuidelijke vorm is iets groter, tot ongeveer 13,5 cm. De bovendelen zijn donker staalblauw, de onderdelen wit. De ondervleugel is zwartachtig en de onderstaartdekveren zijn zwart, zodat de staart van onderen geheel donker oogt; bij de zuidelijke vorm zijn de ondervleugels lichter en is de basis van de onderstaartdekveren wit. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn van boven bruinig en hebben een okerkleurige zweem op de onderdelen.
Verwarringssoorten
De witvleugelzwaluw Tachycineta albiventer, op Trinidad algemeen, heeft een witte stuit en een groot wit vlak op de vleugel. De boomzwaluw Tachycineta bicolor is groter, met witte onderstaartdekveren, en komt vooral in het noorden van het gebied voor. De grijsborstpurperzwaluw Progne chalybea en de Caribische purperzwaluw Progne dominicensis zijn veel groter, met bredere vleugels.
Leefgebied
Open land, weilanden, rivieroevers, bosranden en bebouwd gebied; in Zuid-Amerika vaak in steden en dorpen. Jaagt laag en wendbaar op kleine vliegende insecten. Broedt in holten in oevers, muren en gebouwen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.
Verspreiding en trek
Een zeldzame gast op Trinidad tijdens de zuidelijke winter; daarnaast enkele meldingen van Bonaire. Elders in het gebied niet vastgesteld. Broedt van Nicaragua door grote delen van Zuid-Amerika tot in Argentinië, behalve in woestijnen en het Amazonebekken; de zuidelijke vogels trekken in de zuidelijke winter noordwaarts.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. okt–mrt)
- Wintergast (ca. apr–sep)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op Trinidad tijdens de zuidelijke winter groepen zwaluwen boven open terrein en water doorzoeken op een kleine, blauwzwarte zwaluw met witte onderdelen, zonder witte stuit en met een donkere onderzijde van de staart.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Een zeer algemene en wijdverbreide soort, die goed gedijt in door de mens veranderd landschap.
Wetenschappelijke naam
Pygochelidon cyanoleuca | (Vieillot, 1817) (GBIF: Notiochelidon cyanoleuca)
Vieillot beschreef de soort in 1817 als Hirundo cyanoleuca; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pygochelidon werd in 1865 ingevoerd door Baird. Pygochelidon is Grieks, van pugē 'stuit' en khelidōn 'zwaluw': 'stuitzwaluw'. cyanoleuca is Grieks, van kuanos 'donkerblauw' en leukos 'wit', naar de blauwe bovendelen en witte onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.