Vorstmans Gids van de Vleesetende Planten
Een gids voor de planten die dieren vangen: hoe de val werkt, waar de plant staat, en waaraan je hem herkent — ingedeeld naar orde, familie en geslacht.
Sarracenia oreophila — ernstig bedreigd, en gefotografeerd door de dienst die hem beschermt
Opzet en verantwoording
Vleesetendheid is bij de bloemplanten minstens elf keer los van elkaar ontstaan. De klapval van de venusvliegenval, de beker van een Nepenthes en het kleefblad van een vetblad zijn dus geen varianten op één uitvinding maar drie afzonderlijke antwoorden op dezelfde vraag: hoe kom je aan stikstof op grond waar niets te halen valt. Deze gids ordent de soorten daarom niet naar vangwijze maar naar verwantschap, en laat de vangwijze zien als wat hij is — een gelijkenis die telkens opnieuw is ontstaan.
Opgenomen zijn de planten die bovengronds en boven water vangen en hun prooi zelf verteren. Grensgevallen van het begrip, onderwatersoorten en soorten met ondergrondse vangbladeren blijven hier buiten beschouwing — niet omdat carnivorie daar minder echt is, maar omdat die grens een keuze is, geen natuurwet. Elf geslachten die net buiten die keuze vallen, van blaasjeskruid tot vleesetende passiebloemen, staan toegelicht op de Randgevallen-pagina.
De stamboom van de vleesetende planten
7 clades, 4 ordes, 7 families, 555 soorten
De boom gaat laag voor laag omlaag: van de bloemplanten via de grote takken van de tweezaadlobbigen naar de ordes, families en soorten. Elke tak waarin vleesetendheid is ontstaan, staat erin — en aan de boom zie je meteen hoe ver die takken uit elkaar liggen.
-
Bloemplanten Angiospermae
Vleesetendheid is binnen de bloemplanten minstens elf keer los van elkaar ontstaan. In deze gids staan de takken waarin dat gebeurde; ze zijn onderling geen familie van elkaar. 555 soorten
-
Echte tweezaadlobbigen Eudicotyledoneae
555 soorten
-
Superrosiden Superrosidae
Eén oorsprong, en de meest geïsoleerde: de bekerplant van Zuidwest-Australië staat in een orde van verder houtige tropische bomen en struiken. 1 soort
-
Superasteriden Superasteridae
Hierin liggen alle overige oorsprongen, verdeeld over drie ordes: de grote vleesetende tak van de anjerachtigen, de bekerplanten van Amerika bij de heideachtigen, en drie losse oorsprongen bij de lipbloemigen. 554 soorten
-
Anjerachtigen
Caryophyllales
391 soorten
-
Asteriden Asteridae
163 soorten
-
Heideachtigen
Ericales
33 soorten
-
Lamiiden Lamiidae
130 soorten
- Asterales Asterales buiten de gids
-
-
-
-
Eenzaadlobbigen buiten de gids
-
Bron van de indeling: Aanvaarde namen, auteurs en synoniemen volgen Plants of the World Online (POWO, Kew); de volgorde van ordes en families volgt de lineaire reeks van APG IV. De clades erboven dragen de gangbare namen uit die classificatie. Welke soorten als vleesetend gelden, is getoetst aan de soortenlijst van de International Carnivorous Plant Society; waar die met POWO botst, wint POWO en staat het verschil in de synoniementabel. Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew · International Plant Names Index (IPNI) · APG IV, Botanical Journal of the Linnean Society 181, 1–20 (2016) · International Carnivorous Plant Society, World Carnivorous Plant List
Over deze site
Vleesetende planten van de wereld is een educatieve site over de planten die dieren vangen, gemaakt voor mensen die verder willen dan de naam onder een foto. De site is bewust licht gebouwd: statische HTML, geen trackers, geen cookies.
Op je telefoon
Deze site is ook te gebruiken als app: met een eigen icoon op je beginscherm, en zonder de adresbalk van de browser eromheen. Er komt niets bij uit een appstore — het is dezelfde site, alleen anders geopend, zonder installatie en zonder account.
Op iPhone en iPad (Safari)
- Open deze site in Safari.
- Tik op het deelicoon onderin — het vierkantje met het pijltje omhoog.
- Scroll naar “Zet op beginscherm” en tik erop.
- Pas de naam eventueel aan en tik rechtsboven op “Voeg toe”.
Op Android (Chrome)
- Chrome toont onderin meestal vanzelf een balk “App installeren” — tik daarop.
- Staat die balk er niet, tik dan op het menu met de drie puntjes rechtsboven.
- Kies “App installeren” of “Toevoegen aan startscherm” en bevestig met “Installeren”.
Samsung Internet noemt dit net iets anders: “Pagina toevoegen aan”, dan “Startscherm”.
De taal die je dan krijgt is de taal waarin je de site aan het lezen was toen je hem toevoegde — wil je een andere taal, open de site opnieuw in die taal en voeg hem dan pas toe.
Verder verandert er niets: dezelfde bladzijden, dezelfde inhoud, gewoon via internet, alleen zonder de balk van de browser eromheen.
Weer verwijderen
- iPhone/iPad: hou het icoon ingedrukt, kies “Verwijder app” en dan “Verwijder van beginscherm”.
- Android: hou het icoon ingedrukt en sleep het naar “Verwijderen”, of kies “De-installeren”.